Шокшо деч кузе утлаш?

«ЧОЛМАН» ГАЗЕТЫМ МАX-ЫШТЕ ЛУДЫНА!

Окна вес велне кече чот пелта, термометр 30 градус утла шокшым ончыкта гынат, физикын законжо-влакым пален, шокшо деч изиш утлаш лиеш. Шокшым вашталтымаш, пушланымаш, капиллярность да Джоуль-Ленцын законжо школ годсо йокрок формул-влак гына огытыл. Нунын полшымышт дене пӧртым чынже денак изиш йӱкшыкташ лиеш. Кондиционер ок ыште але тудо йӧршынат уке гын, икмыняр тыглай йӧн дене пайдаланыза.

«Эр/кас» принцип почеш южтарымаш

Шокшо эре йӱштышкыла кая, а пырдыж ден мебель аккумулятор гай пашам ыштат - кужу жап температурым аралат. Эрдене 5 гыч 9 шагат марте уремыште пачерысе деч юалгырак годым чыла окнам 30-40 минутлан комдык почса. А 9 шагат эр гыч 10 шагат кас марте, мӧҥгешла, петырыза - тӱжвалсе шокшо южым пурташ гын, тудо ырыкташ тӱҥалеш. Кастене, уремыште температур ӱлыкрак волымек, окна-влакым кок-кум шагатлан почын, пӧлемым вошт южтараш сай. Вара йӱдлан петырашат лиеш. Йӱдвошт йӱкшышӧ пырдыж вес кечынат пӧлемыште изишак юалгым куча.

Вентилятор да йӱштӧ вӱдан таз

Вӱд пушланыме годым тудын температуржо вола. Чӱктымӧ вентилятор ончылан йӱштӧ вӱдан кумда тазым але мискым шындыза (ийымат ешараш лиеш). Вентилятор вӱд ӱмбач южым поктен колта, да вӱд пушлана, южым йӱкшыктара, а вентилятор юалгым пӧлем мучко шара. Тыге икмыняр метр радиусышто юж 2-3 градуслан йӱкша. Тазыште вӱд ыра, сандене тудым 2-3 шагат еда вашталтыман.

Электроприборым йӧртыман

Пашам ыштыше але «вучымо режимыште» улшо кеч-могай электроприбор, Джоуль-Ленцын законжо почеш, шокшым луктеш (ток сопротивлениян чеп гоч эртымылан кӧра ырыкта). Зарядке блок, телевизор, компьютер, микроволновко - чылажат изишак ырыктат. Нуным шокшо жаплан розетке гыч лукман. Изирак пӧлемыште температур 1-2 градуслан волымым вашкеракат шижын кертыда.

«Парник эффектым» пытарымаш 

Пачерыште окна чаршам почмо годым «парник эффект» лиеш. Мо тиде тыгай? Окна янда гыч вочшо кечыйол пӧлемысе кӱварым, мебельым да молымат ырыкта. А нуно тиде шокшо дене южым ырыктат. Тыге ынже лий манын, окна чаршам петырыман. Ме шкежат кечыгут чаршам огына поч, омсам петырен коштына. Чынак, полша: урем гыч пӧртыш пурымо годым юалгырак чучеш.

Пагалыме лудшына-влак, ВК ден Одноклассники соцлаштыклаште вераҥдыме уверым каҥашаш ушнаш ӱжына!