Арнясе кече-влакын лӱмышт

Шочмо (понедельник - день после недели) - рушарня деч вара толшо кече.

Кушкыжмо (вторник - второй день) - кокымшо кече.

Вӱргече (среда - середина недели) - арня покшел.

Изарня (четверг - четвертый день) - нылымше кече.

Кугарня (пятница - пятый день) - визымше кече.

Шуматкече (суббота - шестой день) - ласкалык кече, «шаббат» еврей мут гыч лектын.

Рушарня (воскресенье - седьмой день) - шымше кече. Ожно «арня» («нет дела») маналтын, варарак Христосын ылыж кынелмыж лӱмеш лӱмдалтын. 

Астрономий дене кылдалтше лӱм-влак

Шуко касвел йылмыште (мутлан, англичан йылмыште) лӱм-влак акрет Рим йӱла гыч лектыт, тушто 7 кече шым светилылан да нунын дене кылдалтше Юмо-влаклан пӧлеклалтын: 

Sunday (Рушарня) - Кечын кечыже (Sun).

Monday (Шочмо) - Тылзын кечыже (Moon).

Tuesday (Кушкыжмо) - Марсын (Тюрын) кечыже.

Wednesday (Вӱргече) - Меркурийын (Одинын) кечыже.

Thursday (Изарня) - Юпитерын (Торын) кечыже.

Friday (Кугарня) - Чолпанын (Фрейын) кечыже.

Saturday (Шуматкече) - Сатурнын кечыже

Марий календарьысе арня кече-влак

Ожно марий-влакын вич кечаш арняшт лийын. Варарак, ӧкымеш тынеш пуртымеке, шым кечашыш савырнен. 

Арнясе кече-влакын лӱмышт кузе шочмо нерген ятыр легенда уло. Мыланем Сакиян Егоровна Мусинан (Егорован), пелашемын ача вел коважын, каласкалымыже утларак келша. Тудо тыге ойлен: «... Ожно марий арня вич кечаш лийын: шочмо, кушкыжмо, вӱргече, изарня, кугарня. Варарак, христианизаций деч вара, арня шым кечаш лийын, шуматкече да рушарня ешаралтыныт. Арня тӱҥалтышым Юмын Айдемым ыштыме тат - «шочмо» гыч - шотлаш лиеш. Эрлашыжым тудо кушкын - «кушкыжмо». Кумшо кечын Юмо тудлан вӱрым пуртен, сандене ты кечым «вӱргече» манын лӱмденыт. Вес кече - «изарня» - изи арня семын кусаралтеш. Тудо арня мучашлан ямдылалтме кечылан, кумалтышлан, тӱрлӧ пайремлан шотлалтын. Тиде кечын кечывал марте гына (изи арня) пашам ышташ лиеш, кечывал деч вара каныман. Тудым эше «арня водо» (арня деч ончычсо) манын лӱмденыт. Арнян пытартыш кечыже - «кугарня» (кугу арня) - марий-влакын каныме кечышт. Тиде кечын кумалтышым, пайремым да тулеч молым эртареныт. Ты йӱла кызытат аралалт кодын. Варарак эше кок кече ешаралтын. Кудымшыжо - «шуматкече» (Шуматын кечыже). Лӱмжӧ еврей лӱм дене кылдалтын. Очыни, нунын вуйлатышышт Шумат лӱман еҥ лийын. Шымше кече - «рушарня» (руш арня) - руш-влакын каныме кечышт». 

Теве тыгай легендым арнясе кече-влак нерген Сакиян кова каласкален. Тидым шотыш налын, марий арнясе кече-влакын лӱмыштым эше ик гана радамлен лектына.

Шочмо - арнян икымше кечыже.

Кушкыжмо - кокымшо кече. 

Вӱргече - кумшо кече.

Изарня - нылымше кече.

Кугарня - визымше кече. 

Шуматкече - кудымшо кече.

Рушарня - шымше кече.