Башкортостаныште пӧрт-влакым капитально олмыктымо нерген

1. Молан оксам погыман?

2014 ийыште шуко пачеран пӧрт-влакын тӱшка погыштым капитально олмыктымо программым илышыш шыҥдараш тӱҥалмым еҥ-влак тӱрлын акленыт, вет тиде эше ешартыш роскот, квитанций да молат. Тылеч ончыч пӧртым коммунальщик-влак олмыктеныт, умбакыжат нунак олмыктен кертыт ыле. Но шуко пачашан пӧртласе пачер-влак еҥ-влакын собственностьышкышт куснымек, леведыш, подъезд, подвал-влакат нунын погышкышт савырненыт. Нунын могай улмыштымат эскераш кӱлын, а тӱшка погым олмыкташ нигӧ оксам пуаш вашкен огыл. Эркын-эркын пӧрт-влак тоштемаш тӱҥалыныт, леведыш гыч вӱд йоген, пуч-влак шелышталтыныт, да ала-кунамсе сай илыме вер аварийныйыш савырнен. Тунам элыште Капитально олмыктымо фондым - «тӱшка оксагалтам» ышташ шонен пыштеныт. 

Собственник-влакын тӱлымӧ взносышт дене ончыч ик пӧртым (чотрак тоштемшыжым), вара весым да молымат уэмдат.

Кызыт шуко пачеран пӧртлаште тӱшка погым капитально олмыктымо республикысе программыште 17 тӱжем утла пӧрт шотлалтеш, нунын чумыр кумдыкышт - 71 миллион утла квадрат метр. Программым 2055 ий марте шуяш палемдыме.

2. 12 ий жапыште мом ыштыме?

«Башкортостанын региональный операторжо» фондын данныйже почеш, 2014 гыч 2025 ий марте республикыште шуко пачашан 9,5 тӱжем пӧртым (чыла пӧртын 55 процентше) капитально олмыктымо. Коммунальщик-влак 49,4 миллиард теҥгелан 16 тӱжем утла тӱрлӧ пашам шуктеныт. Олмыкташ ойырымо оксан тӱҥ ужашыжым - 41,1 миллиард теҥгем - илыме вер-влакын озашт погеныт, 8,3 миллиард теҥгем кугыжаныш пуэн.

Тыге кодший чоҥышо-влак 272 пӧртын леведышыжым, 71 пӧртын ончыл велжым, 107 пӧртыштӧ вӱд системым олмыктеныт, 26 пӧртыштӧ шокшым пуымо, 38 пӧртыштӧ электроснабжений, 15 пӧрты-штӧ газым пуымо системым уэмденыт, 232 пӧртыштӧ 623 лифтым алмаштеныт. Башкирий элыште икымше тыгай регион, кушто норматив почеш 25 ий кучылтмо чыла лифтым алмаштыме. А тиде комфорт гына огыл, эше лӱдыкшыдымылык йодышат. Адакше регоператор эше 2021-ше ийыштак шушаш ныл ийыште лифт-влакым алмаштыме шотышто торгым эртарен. Подряд договорлаште 2021 ийысе акым палемдыме. Пытартыш ийлаште ак кушмым шотыш налаш гын, тиде мыняр-гынат собственник-влакын оксаштым аныклаш йӧным ыштен.

3. Олмыктымо паша еҥ-влаклан келша мо?

Капремонт программым илышыш шыҥдараш гына тӱҥалме ийлаште еҥ-влакын взносым пешыжак тӱлымышт шуын огыл. Но эркын-эркын ситуаций вашталтын: 2019 ийыште 100 процент взносым погымо. Еҥ-влак шкештат вашталтышым шижаш да ты пашаш кумылынрак ушнаш тӱҥалыныт.

«Фонд калык дене кылым куча. Капремонтым тӱҥалме деч ончыч вашлиймашым эртарат, тушко технический надзорын, подряд организаций-влакын специалистыштым ӱжыт, - ойла «Башкортостанын региональный операторжо» фондын генеральный директоржо Павел Сафонов. - Ты пашам кузе шуктымым терген шогымылан кӧра кодший, 2023 ий дене таҥастарымаште, иктаж-мом уэш тӧрлаш йодмаш кок пачаш шагалрак лийын. Каласыман, капитально олмыктымо пашалан вич ий гарантий пуалтеш. Тиде пагытыште иктаж экшык лектеш гын, подрядчик тудым шке кӱшеш кораҥдышаш».

4. Тендан пӧртдам кунам ачалымым кузе палаш?

Тидым управляющий компанийыште але ТСЖ-ште рашемдаш, Капремонт фондын kapremont02.ru сайтыштыже «Шке пӧртым муаш» разделыште пален налаш лиеш. Пошкудыда-влак дене пырля графикыш вашталтышым пурташ, мутлан, фасад олмеш вашкерак леведышым олмыкташат йодаш лиеш. Тидлан собственник-влакын погынымашыштым эртарыман, протоколым возыман да район администрацийыш колтыман. Комиссий тыгай йӧн уло-укем акла да документым республикын ЖКХ министерствышкыже колта, а тушто тидын шотышто пунчалым луктыт.