Чеверын, йолташ

Теве 17 октябрьыште Уфаште Михаил Яковлевич Яшкиным ужатышна. Тудлан 77 ий ыле. Ужаташ группа гыч Андрей Галямшин (Балтач район Йыванай ял гыч) дене коктын мийышна. Теҥгече, 26 ноябрьыште, йолташнан ныллыжат лие. Лач тидым шотыш налын, чеверласыме мутым возаш шинчым. Но ты гана тиде мылам пеш неле паша лие, вет ме Миша дене ныл ий ик пачерыште иленна, ик солдыра ӱмбалне (моло вер укелан) коктын йыгыре маленна, ныл ий коктын пырля парт коклаште шинченна, училищын духовой оркестрыштыже шоктенна, эре, ваш шинчын, урок-влакым пырля ямдылаш тыршенна. Кандашле ийым эртыше пачер оза коваланна тау: пареҥге, шыл уло годым тунем толмо жаплан шӱрым шолтен ямдылен да «С вами аппетит появляется» манын, шкежат пырля шинчаш тыршен. 

Ныл ий жапыште икте-весынан койыш-шоктышыжым, шочмо-кушмо вержым, ешыжым, илыме йӱлаштым, шочшышт-влакым шӱраш пырче кугыт марте пален шуктенна да йыгыр пелаш семын лийын шуынна, садлан «тудын нерген моло йолташыже-влак деч эн шуко мый палем» манынат кертам.

Миша Яшкин эре эн чын Айдеме, эн чын йолташ лийын. Тудын дене пырля разведкыш гына огыл, тӱня йыр каяш лӱдыкшӧ лийын огыл, палалтын: кеч-могай неле жапыште тудо тыйым нигунам кудалтен ок кодо. Чыным ойлаш, чыным ышташ, лишыл еҥлан полыш кидым шуялташ - тиде Мишан  ӱмыржӧ мучко илыш нормыжо лийын. 

Таче ик йолташнан, классын старостыжо Борис Ташпиковын, Миша нерген шарнымашыже вуеш лакемалт кодын. Нуно пионерский практикым пырля эртеныт. Икымше кечынак лагерьын директоржо вожатый-влакым пырля чумырен да каласен: «Тыште йӱаш вӱд уке, кӧ 10-12 метран тошто вынемым эрыкташ пураш келша?» «Мый пурем», - вашештен Миша Яшкин да мутшым тунамак шуктен. 

Шуко жап эртымеке, тудын школышто туныктымо, Арзамат ялысе сельсоветыште председательлан ыштыме, школ директор лийме да элнан мӱндыр Эрвел кундемыштыже (Красноярский край) ешге илен, пашам ыштен да Уфа олаш пӧртылмекыже, тудлан тыгай йодышым пуэнам ыле: «Служебный тошкалтышет чыла шотыштат безупречный улеш, рядовой туныктышат лийынат, школымат вуйлатенат, ялыштет эн кӱкшӧ должностьышто шогенат - калык тыйым ялсовет председательлан сайлен, молан партий (КПСС) радамыш пурен отыл?»  Тудо вашештен: «Конституцийнан 6-шо статьяж дене келшен омыл, садлан». Теве тыгай ыле Миша.  

Икмыняр ий ончыч Арзаматыште ялын пайремже эртен. Тушто лӱмлӧ землякше-влак коклаште ӱжмӧ уна семын Михаил Яковлевич Яшкинат лийын, мутым ойлен. Пайремлан ямдылыме «Арзамат - мыйынат шочмо вер» стендыште ялын лӱмлӧ еҥже-влак коклаште М. Яшкинланат почетан верым ойыреныт. Газетысе тиде фотомат тушеч налме. Миша йолташ, тыйын нерген поро да моктымо шарнымашым мучашдымын возаш лиеш, тидлан ик газетыште гына вер ок сите. Тиде таче чеверласыме шомак гына. 

Мылам тыгай йолташым йомдарымаш - пешат неле ойго, а шӱм пелашыжлан, ачаштым уло чон дене йӧратыше ӱдыржӧ-влаклан тидым чыташ тӱжем пачаш нелырак.

Чеверын, Миша. Кийыме мландет пушкыдо лийже.