Туризм ден предпринимательствым вияҥдыме нерген

Условий уло - туристат шукемеш

Вич ий ончыч регионышто туризм шотышто ситуаций пешат лушкыдо ыле. Республикыште тидлан кӱлеш инфраструктура лийын огыл: сай условийым аклыше тачысе путешественник-влаклан «ир» каныш келшен огыл. Тыгодымак Башкирий пӱртӱсын моторлыкшо, верысе калыкын унам вашлийын моштымыжо дене ӧрыктарен да шкеж деке шупшын. Отрасльлан турист-влаклан толаш тӱҥалаш шӱкалтыш, кугыжаныш полыш кӱлыныт. 

Регионым вуйлаташ тӱҥалме ийыштак Радий Хабиров туризм дене заниматлыше компаний-влаклан грант ден субсидийым налме, налоговый льгота ден административный йодмашым иземдыше системым ышташ шӱден. 

Ситуаций эркын тӧрланаш тӱҥалын. Предприниматель-влак глэмпинг-влакым чоҥаш тарваненыт. Глэмпинг - тиде чыла шотыштат йӧнештарыме изи пӧрт-влак, нуным пешат мотор вер-шӧрыштӧ, ир пӱртӱс лоҥгаштат чоҥат. Нуным чоҥымо роскотын ужашыжым кугыжаныш петыра. Пытартыш вич ийыште Башкирийыште глэмпинг-влакын чотышт 24 гана ешаралтын. 2020 ийыште республикыште тыгай вер улыжат визыт веле лийын гын, ынде - 120. Тушеч 110 объектше идалык мучко пашам ышта, турист-влакым вашлиеш (Глэмпинг-влакын спискыштым БР Туризм министерствын сайтыштыже ончалаш лиеш). 

Илаш йӧнан верым ыштымылан, корным, корно тӱрысӧ комплекс-влакым чоҥымылан кӧра Башкирийыш шуко турист толаш тӱҥалын. Тиде чот ий еда 20-25 процентлан ешаралтеш. БР Туризм министерствын шотлымыж почеш, кодший республикыш 2,3 миллин утла турист толын. Ондак пандемий, вара СВО жапыште пӱсӧ йодыш-влак лектын шогымылан нелылык лийын гынат, туризм направлений республикылан ик эн кӱлешанлан шотлалтеш. 

«Золотое кольцо Башкирии» маршрут

Республика мучко кошташ йӧнан лийже манын, Башкирийыште корно воктенсе сервисым саемдаш тӱҥалыныт. Предприниматель-влаклан кугыжаныш полышым пуымылан кӧра (налог льгота, мланде шотышто йӧнан аренда) корно воктене кафем, кевытым, аптекым, СТО-м вераҥдыме кызытсе жаплан келшен толшо комплекс-влакым чоҥат. Тидын шотышто Башкирийын опытшым таче эл мучко кумдан шарат. Россий Правительствын Премьер-министрже Михаил Мишустин Башкортостаныште инвестор-влаклан полшымо йодышым пешат сайлан шотлен да молыланат мемнан деч примерым налаш темлен. 

Автозаправка, стоянкылан йӧнан вер-влак автотурист-влакым сымыстарат. Тиде кечылаште увертареныт: «Золотое кольцо Башкирии» автомобильный маршрут Российын лу пилотный турмаршрут радамышкыже логалын, тудым «Яндекс. Карты» сервисыш пуртеныт. Вес семынже, автомобиль дене путешествийыш коштшо да Башкирийысе оҥай вер-влакым ужаш кумылан айдеме «Яндекс. Картыште» маршрутым ойыра да навигатор тудым «Золотое кольцо республики» маршрут дене наҥгая. Корнын кужытшо тӱжем утла километрыш шуйна, кокла шотышто кум кечым айла. Турист-влак Канде ерым, Торатау шиханым, Воскресенское селам, Мурадым ущельем, Шульган-Таш пӱртӱс заповедникым, Талкас ерым, Крака хребетым, Гадельша ден Атыш водопад, Арвякрязь, Малиновая, Изи Ямантау курык-влакым, Розовые скалы манме вер-шӧрым, Инзер эҥерым, Аскын пещерым ужын кертыт. 

Проект маршрутын кужытшо дене инфраструктурым умбакыжат йӧнештараш полша. Тиде сомыллан федеральный рӱдер 60 миллион теҥге оксам пуа. Корно воктенсе комплекслаште предприниматель-влак турист оборудованийым прокатыш пуэн, ава ден икшывылан пӧлемым, душевой кабинет-влакым оборудоватлен кертыт. Верысе фермер ден пакчазе-влаклан сатуштым ужалыме верым ыштат, кемпингым, автостоянкым, спорт площадкым да молым чоҥат.

Турагентство-влаклан полшат

Башкортостанын моторлыкшо, тудын историйже регион деч ӧрдыжтӧ илыше-влаклан веле огыл, республикыште илыше калыкланат оҥай улеш. Ялысе еҥ-влак шукыжо олалаште шуэн лийыт, а Уфасе калык, мутлан, Зауральеш шуэн мия. Садлан илалше-влаклан ыштыме «Башкирское долголетие» турист программа моткоч кӱлешан улмыжым ончыктен. Пенсийыште еҥ-влакын шочмо вер-шӧрым шымлаш жапышт шукырак. Тений тиде проектыш кандаш тӱжем утла еҥ ушнен. Нунылан лӱмын, ийготыштым да кумылыштым шотыш налын, туроператор-влак 63 экскурсионный турым ямдыленыт, тиде сомыллан чыла шотыштат йӧнештарыме автобус-влакым пуат. Турист-влакын Башкирийысе тӱҥ достопримечательность-влакым (Торатау, Аслыкуль ер, куснен коштшо цивилизаций-влакын музейышт, Верхотор селан медеплавильный заводшо, Уфан достопримечательностьшо-влак) ончен коштмо деч посна, нуно «Салауат йыйыны» ден «Башкирская лошадь» фольклор пайремлаште, «Китап Байрам» книга ярмиҥгаште, «Купец 2.0», «День семьи, любви и верности под покровительством Петра и Февронии» фестивальлаште лийыт.

Республикыште тыгак школ туризмым вияҥдат. Тушто 5-9 класслаште тунемше-влаклан 40 утла оҥай турист маршрутым ямдыленыт. Тыгай экскурсий-влак йоча-влаклан шочмо кундемын историйже да йӱлаже дене лишкырак палыме лияш йӧным ыштат. Тений Башкирий гыч йоча-влак школ туризм программа почеш тыгак Беларусьыш миеныт, тушто «Хатынь», «Курган Славы» мемориал комплекс-влакым, Кугу Ачамланде сарын историй музейжым ончен савырненыт. 

Турист шуко гын, оксат шукырак пура

Республикысе мотор верлаште инфраструктым ыштымеке, нунын пелен вигак коммерческий объект-влакым почыт, верысе калыклан паша вер, шкеныштын сатуштым да услугыштым темлаш йӧн лектеш. Мутлан, Шульган-Таш музей воктене сувенирым ужалыме вер, Торатау курык воктене кафе-влак почылтыч. Мут толмашеш, шукерте огыл «Торатау» курыкым ЮНЕСКО тӱнямбал ушемыш пуртеныт. Тидыже мемнан геологий наследийнам тӱнямбал кӱкшытыштӧ аклыме нерген ойла. Тиде Российын кокымшо геопаркше, кудыжым ЮНЕСКО ушемыш пуртеныт, тушко пуртымо икымше геопаркшат («Янган-Тау») Башкирийыште верланен.  

«Турист-влаклан йӧнан условийым ышташлан бизнесымат кумдан ушыман. Тиде верысе калыклан у паша вер-влакым ышташ йӧным почеш. Тӱҥжӧ - тиде сомыл вер-шӧрым, археологий памятник-влакым, калык йӱлам арален кодаш виктаралтын», - каласен Башкортостан Вуйлык Радий Хабиров.