Интернет деч посна… илашат ок лий

Тиде гына мо, банкыште кийыше оксанам тӱрлӧ счетыш кусаркалена, кӱлеш еҥлан вигак колтылына, кужу корнышто, олаште кошташ маршрутымат «сӱретлен шындена», уверым лудына, тунемына, лишыл еҥ да йолташ-влак дене кылым кучена, вучен шогымо остановкышкына автобус кунам толшашым эскерена, кевыт да кафе-влак гыч кочкыш-йӱышым кондыктена да пешат шуко моло сомылым ворандарена. Эше кӱшыч тӱрлӧ отчетым йодшо-влаклан вигак вашмутым колташ пеш йӧнан. Тугеже, тыге лектеш, интернет да кызытсе йӧнан телефон-влак илышнам ятырлан куштылемденыт (жапнам налмышт - вес йодыш, кызыт тидын нерген огына ойло). 

Но тыгодымак, тыгай сай йӧн да «полышкалыше-влак» улмо годым ончычсо семын шонымо да ушым пудыратылмымат чарненна. Мутлан, ончыч автомашина дене кужу корныш каяш тарванена гын, «Автомобиль корно-влакын атласыштышт» ончылгоч корным шымлена, кужытшым шотлена ыле. А ынде южгунам корнышто интернет ок кучо, навигатор ок ончыкто гын, отат пале: ала чын кает, ала йоҥылыш. А тудо «ушанже» коклан олаштат саташа да тыйымат аҥыртарен кондыштара. Але иктаж уремыш, магистраль гыч вес корныш савырнышашым жапыштыже шижтарен ок шукто. Вара, уэш кӱлеш корныш лекмеш, эше икмыняр уто километрым каяш верештеш.

Южгунам чылажымат интернет да лӱмын келыштарыме программа-влак гоч ыштылмаш ӧрыктара да умылыдымашымат луктеш. Теве, мутлан, поликлиникыште флюорографийым эрташ кӱлеш гын, специалистше яра лиеш гынат, садак еҥым компьютерысе графикыште возымо кечын гына приниматлат. А терапевт але моло специалист дек приемыш логалаш кок арня ончыч возалташ кӱлеш. Конешне, палемдыме жаплан миет гынат, садак вучен шинчет…

А трук интернет йомеш гын, кузе лийман ала? Вет кызытат жапын-жапын южо вере мобильный интернетым йӧртат. Башкортостан Республикын Общественный безопасность межведомственный Советшын секретарьже, антитеррористический комиссийжын аппаратшым вуйлатыше В. Олейникын «Башкортостан» ГТРК-н эфирыште умыландарымыж почеш, террористический лӱдыкшӧ улмо годым мобильный интернетым йӧрташ але эркыштараш логалеш. Тушман мемнан элыштат беспилотник-влакым колтыл ынже керт манын - а дрон-влакым мобильный кыл дене виктарат - коклан южо вере тыгай йӧнымат кучылтыт.

Садлан илышыште тӱрлыжат лийме годым ушышто икмыняр темлымашым кучаш уто огыл. 

- Суртышто эреак наличный окса лийшаш, вет кевытлаште терминал-влак мобильный интернет гоч пашам ыштат.

- Мобильный интернет уке годым родо-шочшо-влак дене кузе кылым кучышашым ончылгоч каҥашыман. Йыҥгырташ да SMS-ым эре колтылаш лиеш.

- Общественный верлаште проводан интернет да Wi-Fi дене пайдаланен кертыда.

- Интернет деч посна маршрутым рашемдаш манын, телефонышкыда 2ГИС-ым, Яндекс.Картым да молым шындыза.

- Мобильный приложений деч посна ӱжыкташ телефоныштыда таксин номерже лийшаш.

- Уфа покшелне парковкылан SMS дене але интернетым чӱктымек тӱлаш лиеш. 

- Экстренный ситуаций годым 112 номер дене SIM-картыдыме телефон денат йыҥгырташ лиеш.

Икманаш, интернет - кугу пайда, тыгодымак ситыдымашат. Эре тудлан гына ӱшаныман огыл, туддеч посна илен керташат альтернативный йӧн эреак лийшаш.