Башкирийыште наукым кузе вияҥдат

Школ гычак полшат

Республикыште ӱдыр-рвезе-влакым научный да шымлыме пашалан изинек кумылаҥдат. Тунемше-влак тӱрлӧ конкурслаште да олимпиадылаште вийыштым тергат, оласе, селасе школлаште робототехникым, нейропрограммированийым да моло тӱрлӧ направленийым шымлыме рӱдер-влакым почыт. 

Школлаште 60 тӱрлӧ инициативым вияҥдаш республика ий еда 30 миллион теҥгем ойыра. Йоча-влак урокышто налме шинчымашыштым илышыште кучылтыт да шочмо школыштлан мом-гынат пайдалым да кӱлешаным ыштат. Предуниверсарий-влакым почыт, нуно школ гыч университетлаш тунемаш куснымо радамым куштылемдаш полшат. Кызыт нуно йоча-влаклан физико-математический, химико-биологический профиль дене тунемаш йӧным ыштат. Тений Уфаште математикым тунемме лицей-интернатым чоҥаш тӱҥалыныт, тушто республикысе 360 талантан икшыве тунем кертеш. 

Йоча-влаклан тыгак регионышто тунемаш кодаш йӧным кумдаҥдат. Тидлан ЕГЭ-ште 100 баллым погышо да регионысо вузлашке тунемаш пурышо выпускник-влаклан 150 тӱжем теҥге единовременный премийым, нуным ямдылыше туныктышо-влаклан 50 тӱжем теҥге оксам тӱлат. 

Илыме вер шотышто полыш да у проект-влак

Пытартыш вич ийыште Башкирийыште ученыйлан пашалан сай йӧным ыштыме: тӱнямбал кӱкшытан Евразийский научно-образовательный рӱдерым почыныт, студент-влаклан кампусым чоҥат. Тидланак самырык ученый-влакын черетан Всероссийский съездыштым Уфаште эртарымылан ӧршаш уке. Тудо олаште 2 гыч 4 июль марте эртен. Башкирий икмыняр ий почела Российын научно-технологический вияҥмашыже шотышто национальный рейтингыште лу ончыл кундем радамыш пура да самырык-влаклан полышым пуымо шотышто регион-влак коклаште ончыл верым айла. 

Наукым вияҥдаш пытартыш ныл ийыште Башкирий 900 миллион теҥгем кучылтын. Тиде шийвундо самырык аспирант ден наука кандидат-влаклан лу наре у проектым ямдылаш, 11 шымлыме пашам шукташ йӧным ыштен. Регионышто самырык-влаклан у технологий дене пашам ыштыше 18 лабораторий почылтын. Республикысе самырык ученый-влак ий еда Российын эн виян вузлаштыже да йот эллаште научно-образовательный стажировкым эртат. Тыгай опытым 500 утла еҥ налын. Мо сайже, мӧҥгысӧ нелылык научный пашаштым шукташ ынже мешае, да нуно кугыжанышын полышыжым шижышт манын, самырык ученый-влаклан илыме вер дене полшат. Тыге кок ийыште республикысе 130 самырык ученый илыме вержым саемден кертын. 

Самырык ученый-влак пашаштлан тӱрлӧ премийым налыт. Мутлан, наука да техника шотышто кугыжаныш премийын кугытшо миллион теҥгеш шуэш. Награжденийым кум номинаций дене шуктат. Тений естественный, технический, гуманитарный наукылаште шымлыме да инноваций пашаште сай лектышыш шумылан ий еда 150 тӱжем теҥге дене «Идалыкын самырык ученыйжо» премийым тӱлаш палемденыт. 

Элын эн сай кампусшо 

Уфаште тӱнямбал кӱкшытан Евразийский научно-образовательный рӱдерын вуз-влак кокласе студент кампусшым чоҥымаш республикылан наукышто да образованийыште кугу ошкылым ышташ полшен. Кампусым чоҥымо пашам «Молодежь и дети» национальный проектын «Создание сети современных кампусов» федерал проектше дене келшышын шуктат. «Архитектура да содержаний шотышто мемнан кампусна ик эн сай улеш. Ме студент-влакын научно-образовательный пашаштлан да творчествыштлан тыште чыла йӧным ыштена», - каласен республикым вуйлатыше Радий Хабиров. 

Тачысе кечылан кампусышто шуко функциян IQ-парк ден Геномный рӱдер пашам ыштат. Тушто медицинылан да биотехнологий сферылан кӱкшӧ квалификациян кадр-влакым ямдылат. Тыгак информационный технологий сферылан квалификациян специалист-влакым ямдылаш программирований шотышто элысе эн кугу школ («Школа 21») пашам ышта. 

Кызыт кампусышто 10 гыч 29 пачаш марте шым башньым чоҥат. Тыште илыме корпусым, тунемме блокым, лабораторийым, спорт объектым, кафе ден столовыйым, студент ден преподаватель-влаклан мутланыме верым ямдылат. Объектым 2027 ий мучаште сдатлаш палемденыт.