Грипп шарлыме годым кузе черланаш огыл?

«ЧОЛМАН» ГАЗЕТЫМ МАX-ЫШТЕ ЛУДЫНА!

- Азат Мунирович, тенийсе эпидсезонлан прогноз могайрак? Тудо моло ийласе деч ойыртемалтеш?

-  Респираторный инфекций дене черланыме шотышто республикыште ситуаций стабильный. Кызыт идалыкын жапшылан кӧра черланыше шукемме нерген ойлаш лиеш. Тиде кугыеҥ ден икшыве-влакын отпуск да кеҥеж каныш деч вара шке коллективышкышт пӧртылмӧ, икте-весе дене чак мутланымышт дене кылдалтын, а тиде вируслан писын шарлаш моткоч сай йӧн. 

Грипп сезон вий-куатше дене моло ийласе гайракак - нелынрак эртышым вучаш амал уке. Тӱҥ ойыртемже - циркулирующий штамм-влак вашталтмылан кӧра вакцинын кум компонентшымат пӱтынек уэмдыме. 2026-2027 ийласе эпидсезонышто тыгай штамм-влак лийын кертыт: A(H1N1)pdm09 грипп (эше сӧсна грипп маныт, тудден нелынрак черланат, тӱҥалтыштак осложнений лийын кертеш), A(H3N2) грипп («гонконг грипп»), В (B/Victoria линий) грипп. Вакциныш чыла штаммымат пуртымо. Тудо ситышын, препарат-влакым уже регионлаш колтылаш тӱҥалыныт.

- Кунам грипп эн чот шарлен кертеш?

- Раш жапшым каласаш йӧсӧ. Прогноз почеш моло ийласе семынак январь-февраль тылзылаште. Роспотребнадзор вуйлатыше Анна Попован мутшо почеш, тений телым ойыртемалтше «атака» лийшаш огыл.

- Теният микст-инфекций лӱдыкшӧ уло? Икганаште грипп, COVID-19 да моло респираторный чер коштмаш чот уда?

- Да, икганаште икмыняр респираторный вирус дене черланен кертме лӱдыкшӧ теният аралалт кодеш. 

Микст-инфекцийлан кӧра еҥ-влак нелынрак да кужурак жаплан черланат, осложненият лийын кертеш.

- Грипплан да вигак, мутлан, коронавируслан прививкым ыштыкташ лиеш? Але ик прививка кок чер дечат арала?

- Грипп да COVID-19 деч аралалташ манын, коронавирусланат, гриппланат вакцинацийым посна эртыман. Тазалыкым аралыме министерствын да ВОЗ-ын официальный темлымашышт почеш икганаште кок прививкым ышташ лиеш. Препарат-влакым капын тӱрлӧ ужашышкыже (мутлан, шола да пурла вачыш) колтат, тыгодым вакцинын пайдаже огеш изем, побочный эффектше огеш кугем.

- Тиде сезонышто уже грипп дене черланыше але кодший вакцинироватлалтше-влаклан прививкым ыштыман мо?

- Кок тӱшкажланат прививкым ыштыман. Черланыме деч вара айдемын тиде гана черланыме штаммже деч гына аралтыш лиеш, а актуальный вакциныште икганаште ты сезонышто шарлышаш икмыняр вирусын антигенже уло. Тылеч посна вакцинын штамм составше ВОЗ-ын темлымыж почеш ий еда уэмдалтеш, садлан грипп ваштареш кажне ийын прививкым ыштыктыман - ты инфекций дек иммунитет вашке пыта, ик ий деч утыжым ок аралалт. 

- Прививкым кунам ышташ йӧнан?

- Иммунизаций деч вара вигак аралтыш ок лий: организмлан вирусым палаш «тунемаш» да антителам ситышын чумыраш жап кӱлеш. Тидлан кок арня наре кая. Садлан прививкым чер шарлаш тӱҥалме деч ончычрак ыштен шуктыман. Эн йӧнан жап - сентябрь, октябрь тылзе-влак. Вараш кодаш гын, вирус кошташ тӱҥалме жаплан аралтыш чумырген ок шу манме лӱдыкшӧ уло. 

- Кӧ эн ончыч прививкым ыштыктышаш?

- Лӱдыкшӧ тӱшкаш пурышо-влак: 6 тылзым эртыше икшыве, нелашан ӱдырамаш, илалше, хронический черан еҥ (сакыр диабет, шӱм да вӱргорно чер, уто нелыт, шӱлымӧ орган чер), школ, больница, транспорт, услуга сфера пашаеҥ-влак.

- Профилактикылан витаминым але иммуномодуляторым йӱаш кӱлеш? Але нунын пайдаштым доказатлыме огыл?

- Иммуномодулятор-влакын грипп деч чынжымак арален кертмышт шотышто пеҥгыде научный доказательство уке. Туге гынат чумыр организмлан кеч-могай витамин пайдале - нуно имунный системын да вещества-влакын алмашталтме пашаштлан кӱлыт. Эше профилактика семын тыгай темлымаш-влакымат шуктен шогыман: кочкыш пайдале да тӱрлӧ лийшаш, суткаш шым-кандаш шагат малыман, эреак могай-гынат физический активность лийшаш, кидым мушман, антисептик дене пайдаланыман, пӧлемым южтарыман да вӱд дене мушкын эрыктыман, кылмыман огыл, стресс деч кораҥаш тыршыман, уке гын организмын аралтыш вийже иземеш.

Витамин-влак да рациональный кочкыш-йӱыш организмлан пайдале улыт, но нуно специфический профилактикым (вакцинацийым) алмаштен да грипп деч ӱшанлын арален огыт керт.

Пагалыме лудшына-влак, ВК ден Одноклассники соцлаштыклаште вераҥдыме уверым каҥашаш ушнаш ӱжына!