Кузе грипп деч аралалташ

Тений грипп могай лиеш? Врач деке мийыше коклаште грипп дене черланыше-влакын чотышт шукак огыл. Утларакшым ОРВИ-м ылыжтыше моло возбудитель - риновирус, аденовирус, RS-вирус - озаланат. Но гриппат нигуш йомын   огыл, тудо эре тыштак, воктеннак улеш. Тений республикыште «тошто палымына-влак» - гонконг гриппын штаммже (H3N2), H1N1 грипп да В группыш пурышо грипп кошташ тӱҥалыт манын ӱшандарат. Нине штамм-влак сайын палыме улыт, нуным грипп ваштареш ыштыме вакцина-влакын составышкышт пуртымо. 

Коронавирусын у штаммже толын лектын. Коронавирусат нигуш йомын огыл, туге гынат ончычсо гаяк ок осаллане. «У коронавирус инфекций сезонный чер-влак реестрыш пурен, садлан маскым чийыме обязательный режимым пурташ огыт шоно», - увертарен Башкортостанысе Роспотребнадзор управлений вуйлатышын алмаштышыже Е. Шакирова. Специалист-влакын мутышт гыч, тиде шыжым мемнан дене коронавирусын у, «Стратус» манме штаммже кошташ тӱҥалеш. Тудо куштылгын пижме да писын шарлыме дене ойыртемалтеш, но, молын дене таҥастарымаште, нелын шуйнышо черым ок тарвате. «Стратус» куштылгын эрта. У штамм тыглай черым да COVID-19 вирусын моло вариантшым ушештара: черле-влак лихорадкылан, сӱсанымылан, кукшо кокыртышлан, вуй корштымылан, диарейлан, чогашыл коржмылан вуйым шийыт. «Стратусын» ойыртемалтше палыжат уло - йӱк вашталтеш, оралга. 

Прививкым ышташ жап. Тургыжланаш амал уке гынат, чер шарлыме пагытлан ямде лийман. 

Поснак илалше, лушкыдо иммунитетан, хронический черан еҥ, мӱшкыран ӱдырамаш-влаклан утларак шекланыман. Грипп осложнений дене лӱдыкшӧ, садлан шкем удан шижаш тӱҥалме годым шкеак эмлалташ тыршыме ок кӱл - жапым шуйкалыде, врач деке полышым йодын мийыман.  

Грипп деч аралалтме эн сай йӧнлан вакцинаций шотлалтеш. Медицина пашаеҥ-влакын палемдымышт почеш, прививкым ышташлан сентябрь эн йӧнан жап улеш. Антителам ыштен лукмаш 2-3 арня шуйна, тыге чер талышныме жаплан те ямде лийыда. Тений Башкирийыште грипп ваштареш 2,5 миллион еҥлан прививкым ышташ палемдыме. Больницылаш «Совигрипп», «Флю-М», «Ультрикс Квадри» вакцина-влакын икымше партийыштым конденыт. Тугок прививкым прописка почеш поликлиникыште, вакцинаций пунктлаште, пашаште, тунемме верлаште ыштат. «Тиде процедурыш ончылгоч возалташ йодына. Тидын деч ончыч, врач деке миен, каҥашым налман», - ойла БР Здравоохранений министерствын амбулаторный медицина полышым пуымо пӧлкан вуйлатышыже Альбина Танцыккужина. 

Йоча-влак шуэнрак черланат. «Школлаште вакцинаций сай лектышым ончыкта. 2024 ийыште 38 процент йоча черланыш, тиде элысе деч 25 процентлан шагалрак, - палемда Роспотребнадзорын Башкирийысе пӧлкажым вуйлатышын алмаштышыже Е. Шакирова. - Ончыч февральыште школ-влакым мыланна пӱтынек петыраш логалын гын, ынде тыгай ошкылым посна класс-влак шотышто гына кучылтына».     

Прививка нерген кум йодыш:   

1. «Вакцинаций молан кӱлеш?» Тиде грипп деч аралалтме эн сай йӧн. Прививка иммунитетым пеҥгыдемда, черланымашым, госпитализаций да осложнений чотым шагалемда. Мыняр шукырак еҥ прививкым ыштен, вируслан шарлаш тунаре нелырак. 
2. «Прививкым ыштем гын, грипп дене черланем?» Тыгеат лийын кертеш. Но тыгай годым вирус тендам йол ӱмбач ок сӱмырӧ. Те черым куштылгынрак, осложнений деч посна сеҥеда. Вакцина грипп нелын эртыме да колымаш деч арала. 
3. «Грипп вакцина деч пижын кертеш мо?» 

Тыге лийын ок керт. Шкем удан шижаш тӱҥалыда але изишак температур кӱза гын, тиде имунный системын прививкылан реакцийжылан шотлалтеш.