Сурт сомылеш кычкен. Мыскара ойлымаш

«ЧОЛМАН» ГАЗЕТЫМ МАX-ЫШТЕ ЛУДЫНА!

Пошкудына Марпа кувай тунамак шӧрен ойлаш тӱҥале: 

- Суртым коден каяш ушет каен мо?! Кугызат эрлак еҥгаватым верештеш да конденат пурта!

- Тӱняште мый дечемат аҥыра ӱдырамаш уло гын, тек илаш толеш. Тек тазалыкшым тодыштеш! - маньым Марпа кувайлан. 

А кугызамже йырем йырымлен тошкыштеш:

- Молан вара тыге кенета кает? Cуртым кузе шкетын кучем? 

- Мый шкетынак кученамыс. Тыят кучет! - торжанрак каласышым ала-мо. Кумылжо ынже воло манын, шыманрак, ӱшандаренрак маньым: - Кап-кылем тӧрлатемат, тазалыкем пеҥгыдемдемат, пӧртылам веле. Ола эмлымверыште тидым ышташ йӧсыжӧ уке. А семынем гын йӧршын вес тӱрлын шонем: «Пел идалык деч ондак вучен от шукто! Изиш шке могырет дене, шке коваштет дене шижын ыштен ончо. Вара ӱдырамаш сомылын нелыжым ала палаш тунемат! Кызыт эсогыл йӱмӧ чайгоркат мушкаш кидетым вӱдеш от нӧртӧ».

Кайышым. Но кайымем деч ончыч кугызамлан тӱен каласышым: «Пӧртылмешкем, ик вольык вуйымат ит йомдаре!»   

Илем-касем олаште. Ӱдырем шкеже доктырлан ышта гын, мыйым тӱрлӧ черем деч кузе, кушто эмлаш кӱлмӧ шотым муо. Эмлалтме семын кап-кылыштем вашталтышым шижам: ласкалыкым, куштылгылыкым. Чоныштем гына ала-могай каньысыр чывыштыш шинча: тутыш мӧҥгым, суртым шоныкта. «Мыланем, ӱдырамаш еҥлан, тынар неле лийын гын, сомыл ыштен моштыдымо кугызамже кузе шогылтеш?» Такшым тудын верч огыл, утларакше вольыкемым, кайык-вусемым чаманен ойгырем: «Кажне кечынак пукша дыр, теммешкыштак йӱкта дыр», - нине ой тутыш ушем гыч огыт лек. 

Телефон денат тичмаш умылкален йодышташ ок лий - окса шуко кая. SMS-ым колтылам. Вашмут эре икте: «Ит тургыжлане. Чыла сай».

Пел ийжымак шым чыте, вич тылзыжым каньысырланенак шогышым. Теве ынде мӧҥгӧ кудалам. Чон чон олмышто огыл, «Пӧртем, суртем верыштыже улыт гын, йӧра» шонем. 

Толын пурышым. Кугу сумкамым лондем воктен коден, вик вӱташ ошкыльым. Апрель мучаште лектын каенам ыле гын, шыжым октябрь тылзыште веле мӧҥгыштӧ улам. Чылажымат терген лекнем. 

Ондак шокшо вӱташке ончальым. Шинчамлан пырдыжыште лӱштымӧ аппарат вик перныш. Йытыра. Мушкын сакыме. «Кид дене лӱштен огыл, аппаратым налын» шоналтен шуктышым веле - пырдыж воктен кран гай настам ужым. Иктым пӱтыральым - йӱштӧ вӱд, весым пӱтыральым - шокшо вӱд шу-уге йогаш тӱҥальыч. 

Ӧпке дене темын, кумылем тодылто - шинчавӱдем ташлыш, шинчасортам леведе. Пел идалык ондаксе шоҥго шолын вожшо гай кадыр-кудыр лийше парня-влакем шарналтен ончальым. Юмылан тау, кызыт мыняр-гынат вияшемыныт, айдеме тӱсан лийыныт. 

Мыйым шижын, ушкалем, Файкам, вес вӱта гыч йӱкым пуыш. Воктекше содор ошкыльым. Икте-весынам кок йолташ ватыла семален вашлийна. Мый шӱйжӧ гыч ӧндалам, тудо вуйжым вачешем пышта. Мый вӱчкалтем, тудо чурием нулалеш. Йокрокланен. Мыят йокрокланенам. Ушкал вӱташтат кидвий пашам куштылемдыме. 

Чыве кыдежышке электротулым пуртымо. Волгыдо да шокшо. Чыве-влакше кызытат мунчат, витне: пыжашышт гыч кыдетлен волат.

Шорык ден сӧсна шогымо верламат ончал лектым. 

Пӧрт омсаште кӧгӧн кеча ыле. Кугызам, векат, пашаште. Ондак пыштымаште сравочым верештым. 

Пӧрткӧргым тергем. Вургем мушмо машинам, пылесосым нальым. А мый эре кид дене толашенам. 

Кухньыш ошкыльым. Мо тыгай шога? Нигузе умылен ом керт. «Посудомоечная…» возымо. «Эй, юмыжат!» - шижде пелештен колтышым. Краным ужым. Эшеат чот ӧрым - пӧртышкат вӱдым пуртен?

Мый Тарлян памаш гыч кечеш мыняр вӱдвара вӱдым нумал иленам! Ончо-я, йӱштӧ гына огыл, шокшо вӱдге! Йоктарен колташат келыштарен. 

Йӱштӧ вӱд кушто кузе ырыкталтеш манын, пуч почеш эскерен, пӧртйымак волышым. Тушко вӱд ырыктыме агрегатым налын шогалтыме. 

Пӧртйымач кӱзымек, кокымшо пачаш шортын колтышым. Ындыже - мӱгыренак. Шкемым чаманен, кугызамлан шыдешкен!

Кастене кугызам паша гыч пӧртыльӧ. Саламлалтна. Ӱдырна нерген йодышто. Мый каласкалыме кокла гычак чурий тӱсшым эскерем:

- Сомыл шуко логалын гынат, нимаят шупшылалтын отыл, - кутырымо коклаштак мутем чыкем. 

Мотор пӱйжӧ-влакым шыриен, мутемлан кугызам келанен воштыл колтыш, вара гына шомакшым пыштыш:

- Молан шупшылалташ? Сомыл тек шуко лийже! Тудым куштылемдаш йӧным муат гын, нелыжым-йӧсыжым отат шиж. Мӧҥгешла, кумыл нӧлтын ыштет. Ужыч докан, сурт сомылым куштылемдаш ик кеҥежыште мыняре ыштенам!

Ыштымыж нерген моктанен ойлен шинчымыжлан куаныме олмеш вӱрем шолаш пурымешке сырышым: 

- Чыла тидыжым мыйым марлан налмекетак ыштен от керт ыле мо?! Укем шеҥгеч гына ышташ ушешет возын…

- Лыплане, ит шорт, шергаканем. Шке шоналте, ондак кузе ыштен кертам ыле? Пеленем эре тый лийынат. Сурт сомылым кеч-кунамат тый тӱрыс шуктен толынат. Кужу жаплан кайышычат, нигуш миен тӱкнаш ӧрмем дене, лӱдмем дене сурт сомыл пашам куштылемдаш пижым. Тидлан оксам шым чамане. Тольык ит вурсо, йӧра? 

Нюслымем чарнен кертдымемлан докан, воктекемак шинчын лыпландараш пиже:

- Ӧрдыж кундемыш кужу жаплан коштмет кок могырланат пайдам конден. 

- Могай эше кок могыр?! - кугызамын шинчашкыже шишланен ончальым.

- Сурт кӧргысӧ сай вашталтыш-влакым тый шкат ужыч - тиде ик могыржо. А весыже - тый, Анушем, ужат, кузе рвезештын, моторештын пӧртылынат. 

Тидыже чынак, шоналтышым. Вӱдан вӱдвара деч, эрат-касат ушкал чызым шупшкедыме деч утаралтын илен, туп-вачемат вияшемын, шылыжемат корштымым чарнен. Шӱргӧ начкамат йымыжаҥын. Кугызамын поро шомакешыже шем пылла вузалше шыдем шулен кайыш, кумылемат нӧлталте. А семынем чоян гына шоналтышым: «Тендам, пӧръеҥ-влакым, чӱчкыдынрак сурт сомылеш кычкен кодаш кӱлеш улмаш». 

Пагалыме лудшына-влак, ВК ден Одноклассники соцлаштыклаште вераҥдыме уверым каҥашаш ушнаш ӱжына!