Йӱлем эрвел марий каваште…

Ончылнем Марий Эл тӱвыран сулло пашаеҥже, мурызо, уста самодеятельный композитор, чолга мер пашаеҥ, кызыт Мишкан районысо Кӱрзе ялыште илыше Зинаида Иманован «Йӱлем эрвел марий каваште» муро сем аршаш книгаже кия. Зинаида Васильевна тиде книгашке тӱрлӧ авторын 89 почеламутшылан семым келыштарен, мурыш савырен да, чыла нуным пырля чумырен, посна книга дене савыктен луктын. 89 почеламут гыч 11-же - мыйын возымо сылнымут саскам. Ынде нуно мурыш савырненыт.

Книган комжо. Авторын фотожо.Книган комжо. Авторын фотожо.
Книган комжо. Авторын фотожо.

З.В. Иманова Мишкан районысо Кӱрзе ялыште шочын. Ачаже тальянкым шоктен, аваже сылнын мурен. Тунамак изи ӱдыр мотор марий сем тӱням йӧратен шынден да мураш тӱҥалын. Школ сценыште, ялысе клубышто калыкым куандарен. «Вара Мишкан кыдалаш школ-интернатыште тунемын. Владимир Васильевич Васильевын вуйлатыме хорышто солистка лийын. 1969 ийыште Зинаида Йошкар-Оласе хор обществын училищыштыже шинчымашым поген, баян дене шокташ, хорым вуйлаташ тунемын. Тудын туныктышыжо Алексей Искандарович Искандаров лийын. Вара Морко районысо Шиньша кыдалаш школышто кок ий йоча-влакым мураш туныктен», - воза Зинаида Васильевнан «Йӱлем эрвел марий каваште» книган ончылмутыштыжо Семён Сергеевич Новиков - Эрвел Семон.        

Зинаида Иманова кужу жап Уфа олаште илен, йочасадыште, заводышто, почтышто пашам ыштен, «Пеледыш» мурышо ансамбльым вуйлатен. Кызыт тиде ансамбль «Ош Виче сем» лӱм дене чаплана. Тиде коллектив дене пырля тӱрлӧ фестиваль ден конкурслаште лийын: Башкирий мучко, Марий Элыште, Киров кундемыште, Челябинск областьыште. 2025 ийыште ты уста коллектив Йошкар-Олашке Пеледыш пайремыш толын ыле.      

Оҥай, илыш пӱрымаш Зинаида Васильевна дене мыйым кум гана вашлийыктен. Туге гынат ме икте-весына дене тачат шинчаваш ужын мутланен огынал - лач телефон дене гына. Икымше «вашлиймаш» 1993 ийыште лийын. Тунам тудо мыйын икымше почеламутемлан семым келыштарен ыле. Почеламутын авторжо тушто - Алевтина Джигитова. Тидыже мый улам, а фамилийже - ораде студент пагытын «кышаже». Кокымшо «вашлиймаш» 2010 ийыште лийын. Ямле кеҥеж, Йошкар-Олаште Пеледыш пайрем. Пелашем да кок ӱдырем дене, марла чиен, меат Пеледыш пайремыш мийышна. Пошкырт кундем гыч толшо делегаций дене Ленин проспект мучко таҥ тошкалын ошкылна. Ончылнына тунам «Ош Виче сем» ансамбльын участникше-влак каеныт - нунын коклаште Зинаида Васильевнат лийын. Тидым З.В. Иманован муро аршаш книгашкыже логалше ик фото пеҥгыдемда. А мыйын 2010 ийысе Пеледыш пайрем фотокартычке-влак еш альбомыштем аралалтыт. Кумшо «вашлиймаш» «Йӱлем эрвел марий каваште» книгам чумыраш тӱҥалме жапыште лие - 2025 ий шыжым. Тунам Зинаида Васильевна дене телефон дене мутланышна. 1993 ийыште савыкталтше почеламутлан семым возымыжымат шарналтыш. 

«Йӱлем эрвел марий каваште» книгам Зинаида Васильевна шке кӱшеш савыктен луктын (Тиражше - 50 экземпляр. Бирск оласе типографийыште печатленыт). Книга лӱмлан поэт Геннадий Шамшиевын почеламут корныжым налме. А тушко чумырымо муро-влак пеш сылне улыт: илыш, йӧратымаш, самырык пагыт, марий ял, ава, порылык да моло нергенат. Муро аршаш книгам тыгак тӱрлӧ ийласе, шарнымашеш кодшо тат-влакым ушештарыше фото-влак сӧрастарат. 

Пагалыме, шергакан Зинаида Васильевна. Поро пашаланда моткоч кугу таум каласынем. Изинек шӱм-чонеш шыҥыше юзо виян сылнысем шижмашда дене Те мыняр почеламутлан «шулдырым пӧлекленда». Ӱшанем, Тендан чонышто шочшо ныжылге семан муро-влак калыкыш писын шарлат, неле годым кумылым нӧлташ, а куан годым илышлан йывырташ тараташ тӱҥалыт. 

2026 ий 17 сентябрьыште З.В. Иманова 75 ийым тема. Тек тазалыкше пеҥгыде, шӱм-чонжо таза лиеш. А возымо мурыжо-влак, тиде ийготым вӱчкен, тӱрлӧ кундемыште илыше марий-влак коклаште йоҥгаш тӱҥалыт.

Автор:А. КУЗНЕЦОВА. Йошкар-Ола.
Читайте нас