СЫЛНЫМУТ АЛАНЫШТЕ - У АВТОР

Мӧҥгыштӧ йӧратыме ватыже ден изи падыраш эргыже вученыт. Но Олег Искандарович, армиешак кодаш шонен, ешыжымат шке декыже кусарен. Военный еҥын пӱрымашыже тугай: тӱрлӧ вере служитлаш логалын. Пытартышлан Караганда областьысе Темиртау олаште «лакемыныт». Кокымшо йоча - ӱдыр, вара эрге шочыныт. Отставкыш лекмыж деч ончыч Высший технический институтыш тунемаш пурен да йошкар диплом дене пытарен.

Жап эртен, йоча-влак кугемыныт. Кок эргыжат, Леонард ден Владислав, сарзе еҥын корныжым ойырен налыныт, высший учебный заведенийым тунем лектыныт. Марина ӱдыржӧ илыш корныжым юрист профессий дене кылден. Отставкыш лекмек, Олег Искандарович тӱрлӧ сферыште пашам ыштен. Чаманен каласаш логалеш, йӧратыме пелашыже рвезынек илыш дене чеверласен.  Икшыве-влак, ешым чумырен, шке илыш корныштым тошкат. Шкет кодшо пӧръеҥын чонжо шочмо-кушмо элыш шупшын. Янаул олашке илаш куснен, О.И. Султангареев ӱмыржым икшырымын умбакыже шуя.

Кеч-кушто илен гынат - тунемын, служитлен, пашам ыштен - творческий шӱлышыжӧ тудым нигунам кудалтен огыл. Рвезынек почеламут-влакым серкалаш тӱҥалын, нигуш колтылын огыл, но чонышто иланыше сылнымут шӱлышан шижмашыже, шонкалымашыже-влак ожнысо тетрадь лаштыклаште аралалт кодыныт. Авторын кодшо курымышто шочшо корнылаж гоч таче ме лудшына-влаклан тугодсо илыш пӧрдемыш пӧртылын ончалаш темлена.

Тургым жап

Толын шуын тургым жап -

Чыланат палат.

Шурнынам кӱлеш погаш,

Куштенна чылан.

Уло калык пасушто

Вӱдшорла шолеш.

Кӧ мом ок ыште тушто? 

Тӱредеш, шиеш.

Теҥыз гае пасу гоч

Корабль еш иеш.

Шурнынам погат пеш чот,

Олым вел кодеш.

Нур паша йӱдшат-кечат

Ок шогал пырчат.

Идымлаште кӱдырчат

Ок шоктал, тыршат.

Ик еҥ гай ушнен пашаш

Шурнынам оптат.

Шочмо элын амбарлаш

Киндынам колтат.

Элеваторыш чымат

Машина-влакат,

План-заказым жапшылан

Вашкерак шукташ.

Пӱнчер

Кече дек шуялын сылне капшым,

Ял воктен шарлен кушкеш пӱнчер.

Яшката - сорта гай. Юж куатшым

Кеч мыняр шӱлет - ок темыс шер.

Йӧратем кошташ пӱнчер коклаште,

Оҥ торлен кай(ы)мешке шӱлалтен.

Пӱнчӧ пушын эмжым ом вашталте

Мый больницын ош палатыж ден.

Кеҥеж йӱд

Кече шинче, йошкаргалын эркын,

Шем чод(ы)ра шеҥгеке йомылден,

Ал тасма ден петырен касвелым,

Шып юалгым мландышке конден.

Утыр-утыр кас лиеш. Пычкемыш

Нойшо мландым авалта жаплан.

Лач йӱд кайык шӱшкалта чылт шкетын -

Пӱртӱс эркын шыплана йӱдлан.

Нур паша гыч толылден ял калык,

Кас юж дене каналта ласкан.

Рвезе дене ӱдыр-влакын каныш -

Клуб, кино, сӧрем да олык лап.

Шӱдыр-влак йӱлат яндар каваште, 

Мӱндыр тул ден йылгыжалт чӱчкен, 

Ӱдыр дене качылан тораште

Ӱмыраш пиалым сӧрыктен.

Клуб воктен колхозын чапле садше

Ӱжара нӧлтмеш лӱшкен-лӱшка.

Сад покшелсе куштымо площадке

Волгалташ тӱҥалмек шыплана.

Сад кокласе корно дене шукын

Ӱдыр каче-влак эртат мурен.

Кажне илыш таҥже дене кӱдынь

Курымеш пырля лияш пӱрен.

Йӱд кеҥежым кужу огыл - кӱчык,

Тый отат шиж - помыжалтеш эр.

Сылне кече, шыргыж-воштыл угыч,

Уло мландым саламлен нӧлтеш.

Садак шке чонжым почеш

Кузе мый тыйым йӧратем,

Шканет ом керт мый каласен.

Садлан стих гочын шӱм-чонем

Тылат мый почын пуынем.

Кунам ойлаш чыла шонем,

Пырчат от колышт тый мутем.

Да шем шинчатым модыктен,

Ойлет: «Ит ончо ӱмбакем».

Кузе йӱла, йӱла чонем,

Кунам ужам шӱмбел таҥем.

Но тый «тошкен» кает чонем,

От шиж, вуча кӧм шӱм-кылем.

Шоген кодам. Мотор капет

Коеш чылт йӱксӧ кайыкла.

Ойлен колтет - яндар йӱкет

Йоҥгалт кая ший оҥгырла.

Но эркын-эркын лыпланен,

Ончен шогем яндар каваш

А вет шӱмем… Кеч шӱдӧ эм -

Ок сите вийже паремдаш.

Ончен шогем, капет йоммеш.

Йӱлат каваште шӱдыр-влак.

Ойлат: «Чонетым палымеш,

Тыгай вет улыт ӱдыр-влак».

Но кӱ гыч огыл ӱдыр шӱм,

Садак ок чыте курымеш.

Садак, йолташым шижын, шӱм

Ӱдырын чонжым ялт почеш.

Ом мондо

Монден кертам мо курымеш

Кумда Керейын сержым?

Ушен мемнан шӱмнам иктеш,

Мурен тунам у семжым.

Монден ом керт мый нигунам

Юалге умыр эрым.

Вет тиде эрын колынам

«Шӱмбел таҥем», - манметым.

Монден ом керт мый иканат

Пиал ташлалме жапым.

Кунам, таҥем, пӧлекленат

Тый первый шупшалмашым.

Авамлан серыш 

Сай улат, йӧраталме авай!

Тый шонет дыр, монден шочмо эргыч?

Шӱм гыч лекше салам кечыла 

Волгалтал чоҥешта мӱндыр эл гыч.

Мый тылат ожсо семын аза, 

Коло ик ий эртен шочмемлан кеч.

Ыштена пашамат. Ме - таза.

Ӧпкелаш она тошт нигӧлан ме.

Мом возаш? Йӧраталме игет 

Ок мондал шкенжын шерге аважым.

Сагынем гын, муретым мурем, 

Шинчавӱд ден нӧрталын письматым. 

Илена ме чылан пеш келшал,

Да кушкеш уныкат кажне кечын.

Изи шӱмжӧ гыч лекше салам

Куваважлан кая мӱндыр вер гыч.

Аксай ола. Казахстан.

Шыже муро 

Кеҥежын сылне шокшо жапше 

Лупшалте югыш кайыкла.

Кеҥежын кӱйшӧ шӧртньӧ капше

Тӱрлалт шогале оръеҥла.

Куэ шӧртнялге лай парчажым

Рӱза, у кечым саламлен.

Шопке эр кечыла укшлажым.

Таялтыш, шыжым тауштен.

Керей шем вӱдшым ӱдыр семын 

Той олык мучко кудыртен.

Чод(ы)ра гай омыж шыже семым 

Мура, чылт ӱдырла чӱчкен.

Чод(ы)рашке пурышыч - симфоний.

Шогем мый колышт, куанен.

Колам чод(ы)расе ешын хорым - 

Шӱмем ӱжеш мокташ элем.

А нурыш лектыч - шыже семым

Мурат комбайн да трактор-влак…

Моктем элем да калыкемым,

Моктен мурем мый шыжымат.

Уфа ола. 1969 ий, сентябрь.

Шыже

Куэ лышташ-влак нальыч шӧртньӧ тӱсым,

Шопкер чиен шогале сур ужгам.

Чеверласа кеҥеж, рӱзен картузшым,

Турня каштам каваште мый ужам.

Коден пыжашым, шочмо-кушмо элым 

Эрвек лупшалтыч кайык-влак тӱшкан.

Пушеҥге вуй гыч, пӧрдын лыве семын,

Йогат лышташ-влак мландыш шӱлыкан.

Пычкемыш йӱдым шӱдыр-влак каваште

Йӱлат чӱчкен, кеҥежым шарныктен.

Лач шӱшпык йӱкым тый от кол тораште,

Вет шыжылан ок келше тиде сем.

Ужарге тӱсым тый от уж йырвашын -

Чыла ужаргым покшым когартен.

Лач озым вел, ужар постожым вакшын, 

Кия, шуйнен торашке, тӱзланен.

Уфа ола. 1969 ий, сентябрь.