Монар ялын икымше тренерже

Анатолий Аблеевич Аблеев 1949-1950 ийлаште кыдалаш школ деч вара Монар школышто физкультур урокым туныктен. Армий гыч пӧртылмекыжат, тыштак пашажым шуен, йоча-влакым спорт ден физкультурлан кумылаҥден. 

Война деч вара ял илыш пешыжак куштылго лийын огыл: йолчием шукыжын йыдал, шке ыштыме кӱчан ече… Рвезе-влаклан тиде чарак лийын огыл, школышко ече дене коштыныт, яра жапым уремыште, курыкышто эртареныт. 

Самырык туныктышо урок деч вара ече дене тренироватлен. Тудын ямдылыме спортсмен-влак районышто эреак ончыл верыш лектыныт. Районын командыже дене марий рвезе-влак республик кӱкшытан таҥасымашлаште ойыртемалтыныт. Монар шымияш школ гыч П. Аликов, Г. Паситов, Р. Янсубаева, М. Иликбаева, С. Кугубаев сборныйышто лийыныт. Тунам машина, автобус-влак коштын огытыл, ечызе-влак Ӱпӧ олаш кунам имне дене, кунам йолын, ече дене каеныт. 

Тыгак район командыш Мишкан школ гыч Егорова, М. Васильева, Ю. Аймурзин, Чорай школ гыч П. Андриянов, Д. Тимиркаев, А. Апканиев пуреныт. Тиде тале ечызе-влак республикыште икымше верым налыныт, Мишкан районын чапшым кӱшнӧ кученыт. 

Анатолий Аблеевич шкежат тале ечызе семын аклалтын. Районыштат, республикыштат эреак ончыл верым налын, Башкирийын чемпионжо лийын. Тудым Совет Ушемын сборный командышкыжат пуртеныт улмаш, но ешыже ялыште паша пеш шукылан кӧра торашке колташ тореш лийын. 

Анатолий Аблеев 1957 ийыште Ӱпӧ оласе ял озанлык институтым тунем лектын. Ятыр ий Ленин лӱмеш колхозым вуйлатен, пелашыже Александра Николаевна дене кум икшывым ончен куштеныт.

Анатолий Аблеевичын ямдылыме спортсмен-влак шукынжо тале ечызе семын аклалтыныт, тренер пашаш ушненыт. Мутлан, Я. Изибаев, Г. Изибаев, С. Кугубаев, Р. Янсубаева ден П. Аликов, Г. Паситов, М. Иликбаева, Я. Ташбулатов тале ечызе лийыныт. 

1984 ийыште Монар школышто В. Байметов ден С. Валитов ече тренер пашам шукташ тӱҥалыныт. Ечыгорно кӱкшӧ курыкла гоч ыштыме лийын, тидлан кӧра тренировкын пайдаже кугемын. Тыгак йоча-влак дене школ пакчаште тыршеныт: емыж-саскам куштеныт. Ыштен налме оксам ечым, йолчиемым, формым, ече тоям налаш кучылтыныт, тыге ече базым кугемденыт. Уста тренер-влакын тыршымышт арам лийын огыл. Таче нунын ямдылыме ечызе-влак тӱнямбал кӱкшытыштӧ Российын чапшым аралат.

Ик тыгай тале ечызым уло тӱня пала, акла. Тиде Монар ялын эргыже, Паралимпийский модмашын чемпионжо Кирилл Михайлов. Тудын дене тренер веле огыл, ме  чылан кугешнена.  

Весыже - Евгений Валитов. Тудо куштылго атлетике дене Российын сборныйышкыжо пурталтын. 2023 ийыште Екатеринбург олаште тӱнямбал таҥасымаште кокымшо верыш лектын. Тачысе кечылан спортсмен - Моско кугыжаныш педагогический институтын студентше. Москошто «Трешхолд прожект» куржталме клубым почын.