Молан обходчик-влак сурт еда коштыт?

«ЧОЛМАН» ГАЗЕТЫМ МАX-ЫШТЕ ЛУДЫНА!

Мо тугай «ИнформУИК»?

Тиде Российысе Рӱдӧ избиркомын проектше. Тудо еҥ-влаклан шушаш сайлымаш дене кылдалтше йодышлам рашемдаш полша. Ушештарена, тений элыште 18-20 сентябрьыште тӱрлӧ кӱкшытан сайлымаш эрта. Кугыжаныш Думыш партийный списке да ик мандатан округлаште эртарыме сайлымаш дене пырля Башкирийыштат икмыняр сайлымаш кампаний лиеш. Уфа калык Уфа оласе советыш, Аургаза да Белорецк районлаште илыше-влак ялсовет депутат-влакым сайлат, Кизиль округышто (Тушко Абзелил район да Баймак районын икмыняр илемже пурат.) Курултайыш ешартыш сайлымаш лиеш. Увер шуко, чылажымат рашемдаш манын, участковый комиссийын еҥже-влакым полшаш йодыныт. Нуно пӧрт, пачер еда, предприятийлаш кошташ тӱҥалыт, еҥ-влаклан сайлымашым могай кечылаште эртарыме, депутатыш кандидат-влак, бюллетень да моло нерген каласкалат. Сайлыме участкыш миен огыда керт гын, мӧҥгыштӧ кузе йӱклаш лиймым, сайлымаш кечын кайыман гын, мом ышташ кӱлмым умыландарат.

Обходчик-влакын шинчымашышт ситышашлык?

Проектыш ушнышо кажне еҥым, сайлымаш нерген раш умыландарен моштышт манын, единый федеральный стандарт почеш туныктат. Тыгак, шукырак еҥым авалташ манын, маршрутым чын планироватлаш, коштмыштын лектышыжым палемден шогаш мобильный приложений дене пайдаланаш тунемыт, пашаштышт вашлиялт кертше моло йодышым шымлат. Поснак персональный данный нерген законым шуктымо йодышлан кугу тӱткылыкым ойырат.

Нунын полшымышт дене власть шке кандидатшым сайлаш темлен кертеш?

Уке. Обходчик-влак агитацийым огыт намий. Тидым ышташ чарыме. Обходчикын задачыже - сайлымаш нерген тичмаш увер дене палдараш, тудо иктаж депутатым але партийым сайлаш темлышаш огыл.

Обходчикым пӧртыш пуртыман?

Огыда пурто гынат, лиеш. Избиркомын еҥже-влак шкештат пӧртыш пурташ огыт йод, нунылан омса воктен мутланыме да информационный листовкым кучыктымат сита. А те обходчик дене мутланенат, проектыш ушнаш торешат лийын кертыда. Но, изиш жапым муыда гын, вашлиймашын пайдажымат шижыда: сайлымаш нерген шукырак пален налыда, а обходчик данныйдам рашемда. 

Мийыше еҥ мошенник огылжым кузе палаш?

Чынжымак, ондалкален коштшо-влак кеч-могай йӧн денат пайдаланаш да персональный данныйдам пален налаш тӧчат. Садлан тӱткӧ лийза, тендан дек кӧ мийымым рашемдаш ида ӧр!

Обходчикын пеленже мо лийшаш:

участковый избирательный комиссий членын фотографиян, печать да УИК председательын кидпалыж дене пеҥгыдемдыме удостоверенийже;

фирменный экипировка: избирком символикан бейсболка, сумка, шалатышаш листовка-влак;

«Телеформ» официальный приложениян телефон але планшет, нунын полшымо дене обходчик данный-влакым таҥастара да вашмутым воза.

Обходчик паспортым, СНИЛС-ым, ИНН-ым, кодым, «Госуслугисе» данный-влакым але банкысе счет-влак нерген, сайлымашлан «взносым» йодшаш, политический шонымашдам пален налаш тыршышаш, иктаж кандидат але партий верч йӱклаш темлышаш ОГЫЛ.

Сурт еда коштмо шотышто коктеланымаш лектын гын, ты йодышым участковый избирательный комиссийыш йыҥгыртен рашемдыза! 

Ты проект эше мо дене сай?

Ваш мутланыме деч посна избиркомын еҥже-влак калык ден верысе самоуправлений коклаште кылым ышташ полшат. Шукышт обходчикым властьын еҥжылан шотлат да нунын гоч шке проблемыштым, илышыште вашлиялтше йодышлам решатлаш тыршат, южышт тазалыкым аралыме але образований сферым кузе саемдышаш нергенат ойлат. ЦИК-ын палемдымыж почеш, нунын темлымашыштым келшыше власть орган-влакыш колтат.

«ИнформУИК» кузе шочын?

Тиде проектым 2023-шо ийыште 78 регионышто пилотный режим дене илышыш шыҥдараш тӱҥалыныт.  Совет Ушем жапыште, сурт еда коштын, сайлыше-влак дене мутланымым шарналтеныт. Комиссий член-влак еҥ-влак дене мутланеныт, кандидат-влак, кузе йӱклаш лийме нерген каласкаленыт. Тулеч вара ЦИК ты кундемлаште сайлымашын лектышыжым иктешлен да «ИнформУИК» пашам ыштыме верлаште шукырак еҥ сайлаш мийымым палемден, проектым сайлан шотлен.

2026-шо ийыште «ИнформУИК» кажне еҥ дек миен шушаш гына огыл, сайлыше-влаклан нунын илыме верыштышт могай сайлымаш кайымым, кӧн верч да кузе йӱклаш лиймым рашемдаш полшышаш.

Элла Памфилова, Россий Федерацийын Рӱдӧ избирательный комиссийжын председательже:

«ИнформУИК-ын» пашаже сайын ворана. Сайлыше-влак кокла гыч шукынжо омсаштым почыт, мутланат, йодыштыт. Коллегем-влаклан сайлыше-влакын интересышт верч моткоч кӱлешан гражданский миссийым шуктымыштлан таум ойлем».

Пагалыме лудшына-влак, ВК ден Одноклассники соцлаштыклаште вераҥдыме уверым каҥашаш ушнаш ӱжына!