Владимир Путинын тӱҥ ойжо-влак

Элын экономикыже. 

Владимир Путинын мутшо почеш, кодший Российыште экономикын кӱкшытшӧ 3,6 процентлан ешаралтын. Тургыжландарыше сигналат уло - инфляций. Но чумыр ончалмаште ситуаций ӱшанле да пеҥгыде.

Кочкыш-йӱыш ак кушмаш. 

Россий шылым шкаланже шке ситара, ик идалыклан ик еҥлан ончымаште 80 килограмм утла шыл кая, а тӱня мучко - 42. Шӧр да ушкал ӱй шотыштат тыгеракак. Ак кушмаш, конешне, нигӧм ок куандаре, но ме тиде нелылыкым сеҥена, йӧным муына. Тыште тӱнямбалсе ак кушмаш да шурно лектышат шке кышаштым кодат.  Сатум шупшыктымылан ак шергештын гынат, тиде йодышышто санкций-влак тӱҥ верым огыт айле.

Курск областьыште спецопераций. 

Фронтышто ситуаций тӱрыснек вашталтеш. Мемнан салтакна-влак шкенан мландым квадрат километр дене пӧртылтат. Кӧ Курск областьыште, кӧ фронтышто кредалеш, чылаштлан сеҥымашым, ыҥгайлыкым да мӧҥгӧ таза-эсен пӧртылаш тыланена. «Ме украин войска-влакым Курск область гыч поктен луктына, тиде раш. Кечыжым гына каласен ом керт. Эҥгекын кугытшымат тулеч вара гына аклен кертына. Тӱҥжӧ - корным, коммунальный инфраструктурым, социальный объект (школ, йочасад), клуб ден илыме вер-влакым чыла тӧрлатена. Илыме верым ачалаш, уэмдаш сертификат-влакым пуаш тӱҥалына. Южо касвел эксперт-влак «Орешникым» куштылгын пытараш лиеш манын шонат. Тыгай экспериментым, технологический дуэльым эртарен кертына: тек, мутлан, чыла ПВО ден ПРО-ом Киевыште ик вере чумырат, а ме «Орешник» дене перена да ончалына, мо лиеш. Ме тыгай экспериментлан ямде улына», - каласен Владимир Путин.

Президент тыгак Курск областьыште кредалше салтак-влакын специальный военный операцийын участникше семын выплатым налдымыштлан каласен: «Тиде ситыдымашым кораҥдена. Боевой соприкосновений линийыште Шочмо эл ончылно порысыштым шуктышо военнослужащий-влаклан мо логалшаш, угыч шотлена да чыла тӱлена», - каласен тудо.

«Жапым мӧҥгеш савыралаш лиеш гын, 2022 ий февральысе решенийдам вашталтеда ыле мо?» йодышлан Владимир Путин тыге вашештен: «Кызыт мо ышталтмым пален, ситуацийым ончылгоч ужаш лиеш гын, мый кузе шоналтем ыле? Тыгай ошкылым ончычак ышташ кӱлеш ыле. Тудым пален, СВО-лан ямдылалтман ыле. 2022 ийысе событий-влакым кугун, ойыртемалтшын ямдылалтде тӱҥална. Ситуаций начарештмым вучаш йӧн лийын огыл». 

Тыгак Президент нине кум ий мыланна чылалан, уло эллан кугу испытаний лиймым палемден. «Мый шагалрак шаяраш тӱҥальым, воштылмым чарнышым гаяк», - каласен тудо. 

«Начаремше Россий» нерген. 

Американ NBC телевиденийын ик журналистше Россий начаремын манын палемден да «Тендан эл мом темлен кертеш?» манын йодын. «Пагалыме коллега, те да тыланда пашадарым тӱлышӧ еҥ-влак Россий начаремше позицийыште лиймым тыланеда. Россий пытартыш кок ийыште чотрак вияҥын. Ме чынжымак суверенный элыш савырнена, Россий пеҥгыдемын. Ме шкенан решенийым ӧрдыж еҥын шонымашыжым шотыш налде приниматлаш, шкенан национальный интереснам тӱҥлан шотлаш тӱҥалына», - вашештен Владимир Путин. 

Мигрант-влак шотышто. 

Российыште миграций йодыш пӱсылан шотлалтеш (Европышто эшеат пӱсырак). Илыме элым пагалышт манын, мигрант-влак деч пеҥгыдын йодман. Толшо еҥ-влакымат шыгыремдыман огыл, здравоохранений, социальный обеспечений шотышто праваштым, гарантий-влакым шотыш налман, тыгодымак чыла тиде верысе калыклан ешартыш нелытым ыштышаш огыл, нунылан йӧндымӧ лийшаш огыл. Кызытеш Российыште тӱжем дене пашаеҥ ок сите. Кӧ шкенжым Российын, руш тӱнян ужашыжлан шотла, руш йылмым пала, кӱкшӧ квалификациян специалист улеш - ме нунын велыш мелын савырнена. 

Льготный ипотека. 

Лимит пытымылан кӧра еҥ-влакын нунылан логалшаш еш ипотекым налын кертдымыштым Владимир Путин йӧрдымӧ койышлан шотлен да кугыжаныш велым нимогай лимит лийшаш огыл манын палемден. «Ме Правительство дене тидын шотышто нимогай чарак, лимит ок лий манын кутырен келшышна», - каласен Владимир Путин. Тудын мутшо почеш, тыгак еш, селасе, айти-ипотека-влак ончычсо гаяк аралалт кодыт, молан манаш гын «бюджет оксам аныклыме велым ончалаш гын, тиде кугу ойыртемым ок ыште». Правительство кӱлеш наре субсидийым ситара, да тиде сферыште чылажат сай лиеш.

Мошенник-влак ваштареш кучедалмаш. 

Мошенник-влак элысе калык деч 250 миллиард теҥге наре оксам ондален налыныт. Банк-влак кредитым пеш писын, тыманмеш пуаш тунем шуыч, но нуно айдемын оксам тӱлен кертшашыжымат тергышаш улыт. 50 тӱжем теҥге марте кредитым тек писын гына, онлайн режим дене, пуат. 50 гыч 200 тӱжем теҥге марте налме годым еҥ-влаклан икмыняр шагат жапым шоналташ пуыман. А 200 тӱжем теҥге деч утларак пуымо сомылым икмыняр кечылан шуйыман. 

Йоча-влак деке тӱткӧ лийман. 

Тӱрлӧ конфессийын еҥышт дене вашлийме годым мый чӱчкыдын нунын деч йодам: тыланда еҥ-влак утларакшым мо нерген ойлат, мо нерген чаманен каласкалат? Паледа, кузе вашештат? Нуно йоча-влаклан тӱткышым шагал ойырымо нерген чаманен каласкалат. У ий - еш пайрем. Тудын вашеш лишыл еҥда-влаклан шукырак жапым ойыраш тыланем.  

Шкеж нерген. 

«Мыйын лишыл еҥем да йолташем-влак дене чӱчкыдынрак вашлиймем, пырля чайым йӱын, мутланен шинчымем шуэш», - каласен Владимир Путин. Тудо тыгак йоча-влак дене мемнан йомак-влак негызеш возымо кином да молым ончымыж нерген ойлен. «Мый Российым ешем семын ужам. Эн ончыч, тиде - еҥ-влак», - манын Президент да элысе калыкын сеҥымашыжлан лишыл еҥже-влак верч йывыртыме гаяк куанымыже нерген каласен.