Все новости
Калык йӱла
28 Пургыж , 10:30

Ӱярня

Тудым Шорыкйол деч вара шым арня эртымеке эртарат. Пайремым шочмын тӱҥалыт да вес шочмын мучашлат. Тугодым рвезе-влак ӱярня курыкышто мунчалтат. Шукыжо шке сурт воктенже курыкым ышта. Чулымракше ломаш гыч мунчалтеныт. Тиде кечын да пытартыш кечын имне дене кудалыштыныт. Имньым шовыч, колъялук, оҥгыр да чолдыртатыше модыш дене сӧрастареныт. Кычкыме имне ял йыр савырнышаш лийын. Оҥгыр йӱк тӱрлӧ чер-чурым поктен колта.   Мемнан дене Маядыкыште чыла пайремым молан дыр изарнян тӱҥалыныт. Тений тудо 27 февральлан логале. Кажне кечыжын шке радамже уло.

Редакцийын архивше гыч налме фото.
Редакцийын архивше гыч налме фото.

Кон кече - вӱргече. Тиде кече кон кечылан шотлалтеш (пайремлан ямдылалтмаш). Пӧртым мушкын ямдылат, мончаш пурат, мелналан руашым ямдылат. Кастене уналат кошташ лиеш. 

1-ше кече - изарня. Эрден эрак мончаш олтен пурат. Мелнам кӱэштыныт, колышо-влакым «сийленыт». Тидлан кочкышым кӱшылрак верыш (сервант але шифоньер ӱмбак) шынденыт. Удылмо деч вара мелнам кочкыныт. Вара курык гыч мунчалтеныт.

Вӱргечым да изарням локтызо-влакын кечыштлан шотлат. Нуно петыралтдыме мончаш пурен, арверын ужашыжым пӱчкын да, кӧн арверже, тудым пужен кертыт, садлан нине кечылаште мончам тӱкыленыт. 

2-3-шо кече-влак - кугарня да шуматкече. Чылан, погынен, пӧрт гыч пӧртыш пурам йӱын коштыныт. Ӱдырым налдыме-влак тудым налын пурен кертыт. Ик ялыште илат гын, шуматкечын ӱдырын аваж ден ачаже веҥышт ден ӱдырыштым мелнам кочкаш ӱжыныт. 

4-ше кече - рушарня. Тиде кече кумалме кечылан шотлалтеш. Суртышто але кум-ныл сурт, ик верыш чумырген, кумалтышым эртареныт. Тиде кечын икте-весе дек коштман огыл. 

5-ше кече - шочмо. Адак пура йӱмӧ, мелнам кочмо кече. Тиде кечым «ташлама йӱмаш» маныныт. Вес тӱрлынжӧ эше «шешке мелна кече» ойленыт. Тиде кечын веҥе ӱдырын аваж дене ачажым шке декыже мелнам кочкаш ӱжын. Ик ялыштак шуко веҥе гын, кугыж гыч тӱҥалыныт. 

6-шо кече - кушкыжмо. Ойыртемалтше кечылан шотлалтеш. Тиде кечын пашам ыштыман огыл. Кидыш кольмым, шаньыкым кучаш ок кӱл. Тиде йодмашым от шукто гын, шолем, виян мардеж, кугу йӱр эҥгекым конден кертыт. 

7-8-ше кече - вӱргече да изарня. Нуно Ӱярнян пытартыш кечыже-влак. Тиде кечылаште телым ужатыме, шошым вашлийме йӱлам эртареныт. Эрдене мончаш пуреныт да каненыт. Пайремым эртарыме верым ямдыленыт, тӱрлӧ сийым погеныт. Жап шумеке, пайремыште пурам йӱктеныт, мелна да самоварысе чай дене сийленыт. Курык гыч мунчалтеныт (кумыт деч шагал волыман огыл). Шукерте огыл лийше мужырым кок ломаш гыч икте-весыштын кидым кучен волтеныт. Ӱярня чучылым ямдылат. Тудым ылыжтат да йырже пӧрдыт. «Кече, тол!» - кычкырат тыгодым. Йӱлен пытымекыже, тудын гоч тӧрштылыт. Вара, вержым эрыктен, ломыжшым пасуш кудалтат. Ӱярня пайремым мемнан дене тыге эртареныт.

Автор:И. ПЕТРОВ. Маядык ял, Дӧртыльӧ район.
Читайте нас: