+14 °С
Облачно
Историй гыч
4 Июня , 04:28
Марий илем
«Марий илем, лÿметым чын возем» справочникым Йошкар-Олаште 2020-шо ийыште лукмо. Тудо марий-влаклан пеш пайдале. Справочникыште кушто марий-влак илымым ончал кертына: Пошкырт, Виче, Угарман, Пермь, Свердловск, Татарстан, Одо кундемлаште. Но молан дыр Марий Элысе ял лÿм-влакым пуртымо огыл. А мыланна тидымат палаш оҥай ыле.
Караидель районысо Шопкер ял. Авторын колтымо фото.
Справочникыште марий ялын рушла лÿмжымат пуымо. Тидыже пеш сай. Мутлан, «Шопкер» лÿман ялым вич вере муаш лиеш, кудымшыжо Марий Элыштат уло манын умыленам ыле. Пошкырт кундемыште гына кок Шопкер ял уло. Иктыже - Бирск (Пÿрö) районышто, рушлаже Усаково лиеш, весыже - Караидель (Шем Виче вел) районышто, рушлаже Уразаево лиеш. Татарстанысе Муслюм районышто - Осиновка, Одо кундемысе Карагӧл районышто - Усть-Сакла, Киров (Виче) кундемыште - Байса (марлаже - Шопкер але Поса) ял-влак.
Мемнан лончылымо справочникыш пытыше ял лÿм-влакымат пуртымо. Но, мутлан, мемнан районысо южо пытыше ял лÿмым ончыктымо огыл. Караидель районышто ожно эше тыгай марий ял-влак лийыныт (ынде лÿмышт гына кодын): Чолко ял (рушлаже - Пчелка), Марий Медянка (Марийская Медянка), Йылий (Елеево), Бӓрӓшка але Вӓрӓшкӓ (Варяшка).
Кызытсе Чемай ял нергенат каласен кодынем. Ожно Шем Виче серыште Ӱрÿш ден Йылий ял-влак верланеныт улмаш. Павловский ГЭС-ым чоҥымылан кöра нуно вÿд йымалан кодыныт. Калыкше, кÿшкырак куснен, Чемай ялым ыштен. Ялын кокымшо лÿмжӧ тугаяк кодын - Ӱрÿшъял.
Мишкан районышто эше кум пытыше марий ял нерген пален нальым. Нунат тиде справочникыш пурталтде кодыныт. Икымшыже - Сокол. Тиде ял олмо деч мÿндырнӧ огыл шинчалан памаш верланен. Ожно, шинчал шагал годым, мемнан ял гычат тушко, имне орваш печкем шынден, шинчалан вÿдлан коштыныт. А эше Мишкан районышто Ош Памаш, Ош Куп лÿман ял-влак лийыныт.
Ме, марий-влак, икте-весынам палышаш улына. Интернет, газет-журнал-влак гоч кылым кучен, миен-коштын, палыме лийын илымаш мемнам пырля уша да калыклан вияҥаш полша.
