Кӧлан кӧ лиеш?

Марлан толшо ӱдырлан качымарийын (эргын) шочшыжо-влак кӧ лийыт? (Ӱдыр нунылан кӧ лиймым скобкеш возымо.) Эрге ӱдырлан - марий (ӱдыр эргылан - вате); эргын ачаже - ача, кугу (шешке); эргын аваже - ава (шешке); эргын изаже - иза (шешке); эргын еҥгаже (изажын ватыже) - ака (шӱжар); эргын изаж ден еҥгажын эргышт - шольо (еҥга); эргын изаж ден еҥгажын ӱдырышт - шӱжар (еҥга); эргын акаже - ака (шешке); эргын курскаже (акажын марийже) - иза (шӱжар); эргын акаж ден курскажын эргышт - шольо (еҥга); эргын акаж ден курскажын ӱдырышт - шӱжар (еҥга); эргын шольыжо - шольо (еҥга); эргын шӱжарже - шӱжар (еҥга); эргын шольыжын ватыже (шешкыже) - шӱжар (ака); эргын шольыжын да шешкыжын эргышт - шольо (ӓвий); эргын шольыжын да шешкыжын ӱдырышт - шӱжар (ӓвий); эргын веҥыже (шӱжаржын марийже) - шольо (ака); эргын шӱжаржын да веҥыжын эргышт - шольо (ӓвий); эргын шӱжаржын да веҥыжын ӱдырышт - шӱжар (ӓвий).

Ӱдыр налше качылан ӱдыр могыр шочшо кӧ лиеш? (Эрге нунылан кӧ лиймым скобкеш возымо.) Ӱдыр - вате (марий); ӱдырын ачаже - ача (кайнага) (веҥе); ӱдырын аваже - ава (веҥе); ӱдырын изаже - иза (кайнага) (веҥе);  ӱдырын еҥгаже (изажын ватыже) - ака (шольо); ӱдырын изаж ден еҥгажын эргышт - шольо (курска); ӱдырын изаж ден еҥгажын ӱдырышт - шӱжар (курска); ӱдырын акаже - ака (веҥе); ӱдырын курскаже (акажын марийже) - базя (базя); ӱдырын акаж ден курскажын эргышт - шольо (курска); ӱдырын акаж ден курскажын ӱдырышт - шӱжар (курска); ӱдырын шольыжо - кайныш (курска); ӱдырын шӱжарже - балдыз (курска); ӱдырын шольыжын ватыже (шешкыже) - шӱжар (иза); ӱдырын шольыжын да шешкыжын эргышт - шольо (павай); ӱдырын шольыжын да шешкыжын ӱдырышт - шӱжар (павай); ӱдырын веҥыже (шӱжаржын марийже) - базя (базя); ӱдырын шӱжаржын да веҥыжын эргышт - шольо (павай); ӱдырын шӱжаржын да веҥыжын ӱдырышт - шӱжар (павай). 

Ӱдырамаш ден пӧръеҥ-ын икшывыштлан пӧръеҥ могыр (нунылан икшыве кӧ лиймым скобкеш возымо): пӧръеҥын ачаже - коча (уныка); пӧръеҥын аваже - кова (уныка); пӧръеҥын изаже - павай (шольо, шӱжар); пӧръеҥын еҥгаже (изажын ватыже) - ӓвий (шольо, шӱжар); пӧръеҥын изаж ден еҥгажын (акаж ден курскажын) икшывышт - кугырак гын - иза, ака, изирак - шольо, шӱжар (тугак); пӧръеҥын акаже - кока (шольо, шӱжар); пӧръеҥын курскаже (акажын марийже) - павай (шольо, шӱжар); пӧръеҥын шольыжо - иза (шольо, шӱжар); пӧръеҥын шӱжарже - ака (шольо, шӱжар); пӧръеҥын шольыжын ватыже - еҥга (шольо, шӱжар); пӧръеҥын шольыжын да шешкыжын икшывышт - шольо, шӱжар (иза, ака) (Кугурак улыт гын, «иза, ака» маншаш улыт, но мемнан дене тыге ойлат. - авт.); пӧръеҥын веҥыже (шӱжаржын марийже) - курска (кайныш, балдыз); пӧръеҥын шӱжаржын да веҥыжын икшывышт - шольо, шӱжар (чӱчӱ, ака). 

Ӱдырамаш ден пӧръеҥын икшывыштлан ӱдырамаш могыр (нунылан икшыве кӧ лиймым скобкеш возымо): ӱдырамашын ачаже - коча (уныка); ӱдырамашын аваже - кова (уныка); ӱдырамашын изаже - павай (шольо, шӱжар); ӱдырамашын еҥгаже (изажын ватыже) - ӓвий (шольо, шӱжар); ӱдырамашын изаж ден еҥгажын (акаж ден курскажын) икшывышт - кугырак гын - чӱчӱ, ака, изирак - шольо, шӱжар (тугак); ӱдырамашын акаже - кока (шольо, шӱжар); ӱдырамашын курскаже (акажын марийже) - павай (шольо, шӱжар); ӱдырамашын шольыжо - чӱчӱ (шольо, шӱжар); ӱдырамашын шӱжарже - ака (шольо, шӱжар); ӱдырамашын шольыжын ватыже - чӱчӱньӧ (шольо, шӱжар); ӱдырамашын шольыжын да шешкыжын икшывышт - шольо, шӱжар (чӱчӱ, ака); ӱдырамашын веҥыже (шӱжаржын марийже) - курска (шольо, шӱжар); ӱдырамашын шӱжаржын да веҥыжын икшывышт - шольо, шӱжар (чӱчӱ, ака).

Иктешлена гын, тыге лектеш.

Тулар (туглар) - ӱдыр ден качын ачашт але пӧръеҥ-влак.

Тулаче (туглаче) - ӱдыр ден качын авашт але ӱдырамаш-влак. 

Веҥе - ӱдырын, шӱжарын марийже.

Шешке - эргын ватыже шочшыжо-влаклан, кудышт эрге деч кугурак улыт.

Курска (курскай) - каче ӱдыр могыр шочшылан, кудышт ӱдыр деч изи улыт.

Еҥга (еҥгай) - эргын ватыже эрге могыр шочшылан, кудышт эрге деч изи улыт (иза манше-влаклан).

Иза (изай) - ик ешысе тый дечет кугурак ик ачан да ик аван эрге икшыве, ача деч изирак эрге икшыве.

Ака (акай) - ик ешысе тый дечет кугурак ик ачан да ик аван ӱдыр икшыве, ача деч изирак (ача могыр) ӱдыр икшыве-влак, ава деч изирак (ава могыр) ӱдыр икшыве-влак, иза-шольо-влакын ватышт.

Чӱчӱ (чӱчий) - ава могырым туддеч изирак эрге-влак.

Чӱчӱньӧ - чӱчӱ-влакын ватышт.

Павай - ача деч кугурак пӧръеҥ.

Кокай - ача деч кугурак ӱдырамаш.

Äвий - павайын ватыже (пелыч толшо).

Кок шочмо иза, ака (шольо, шӱжар) - коча ден кован уныкашт-влак.

Кум шочмо иза, ака (шольо, шӱжар) - кок шочмо шочшын икшывыже.

Тендан велне лишыл еҥ-влакым кузе лӱмдат? Йоҥылыш лиям гын, тӧрлатыза, умбакыже палаш тӱҥалам.