«Борис Федорович»

Икана нунын дек подылаш йӧратыше ялысе пӧръеҥ толын пурен. Нунын дене пырля подылаш лиймым пален налынат, пуйто нунылан пашам ышташ полшаш реза лийын. 

Тыге кечын полшаш кошташ да мӧҥгыжӧ йӱшӧ пӧртылаш тӱҥалын. Ватыже ялт аптыранен: марийже кушто йӱаш муэш? Мӧҥгыштышт арака уке, кевытыштат огыт ужале - «кукшо» закон озалана. Пӧръеҥ ватыжлан кушто йӱмыжым огеш ойло, но икана чот йӱын пӧртылмыж годым каласен колта: «Борис Федоровичым йӱна» манеш. Ватыже йӱшӧ марийжын мом ойлымыжым умылен огеш шуктат, семынже «Уфа гыч толшо руш-влак гыч иктыже Борис лӱман, весыже Федорович ачалӱман дыр. Эрла нине руш-влакым терген толшаш» манын шоналта.

Эрлашыжым, чынак, руш-влакым вурсаш кая. Мия гын, омсаштышт сура кеча - эше паша гыч пӧртылын огытыл. Кудывечыш ончалеш да мландыште почаҥылше сар тӱсан «тар мелна-влакым» ужеш. «Ончо-гыст, ты пӧръеҥ-влакын ушышт каяш тӱҥалын мо! Мелнат - кинде вет. Киндым тыге кышкаш йӧра мо? Юмо дечат огыт лӱд», - манешат, оралтыште кийыше мелна-влакым чывыжлан поген наҥгая. 

Пӧртылын, мелна-влакым чыве-влаклан кышка, чывыже-влакым кочкаш ӱжеш. А нунышт, куржын толын, ик гана гына чӱҥгал ончат да мӧҥгешла куржыт. «Шыдаҥым кочкын, мӱшкырда тореш каен дыр. Нимат огыл, шужеда гын, кочкыда», - манеш.

Кас шуэшат, ӱдырамаш шичмышт деч ончыч адак чывыже-влакым кычкыра. Чыве-влак куржын толыт, но адакат «тар мелнам» огыт коч.

Тиде жапыште марийже паша гыч пӧртылынат, ватыжым ончен воштыл шоген улмаш.

- Мом лорген шогет? Адак йӱын тольыч мо? - шыдешкен пелешта ватыже.

- Адак ик гана чывет-влакым ӱж, можыч, ынде кочкыт… Кузе тыйым от воштыл? Чыве-влак клейым кочкаш окмак улыт мо? - манеш марийже.

- Мом ойлет, могай клей? Тиде мелна-влакым руш-влакын илыме оралте гыч кондышым… - пелешта вате.

 А пашаже тыге лийын. Пӧръеҥ-влак кевыт гыч «БФ-2» клейым налын кондат да, стакан вӱдеш але пел литран банкеш чыра дене луген, спиртшым ойырен йӱыт улмаш. А клей ден чыражым оралтыш луктын кышкеныт. Уремыште 39-40 градус шокшо шогымылан кӧра кечывалым клей левен шарлен да тар мелна формым налын. Кас велеш катен шинчын. Еҥ ынже пале манын, «БФ-2» клейым «Борис Федорович» манын лӱмденыт. 

Тудо жапыште «кукшо» закон ыле. Эл вуйлык чыла виноградникым пытарыктыш. Аракам талон дене гына пуат ыле. Кунамлан пӧрык кевытыш конденыт, да тудыжымат «блат дене» гына налаш лийын.

Тиде ийлаште пӧръеҥ-влак мом гына ышт йӱ: самопал аракам, одеколоным, духим, денатуратым, янда эрыктымым… Кушто кеч пычырик спирт лийын, чыла йӱын онченыт. Мемнан велнат американский «Роялым» да корейский рис аракам (Шиша кӧргыштӧ реве форман вож кия, тудым «корень жизни» малдат ыле.) йӱын, икмыняр пӧръеҥ колен колтыш.

Тыге Уфа руш-влак ялысе марий пӧръеҥ-влакым клейым йӱаш туныктен коденыт. Ик пагыт гыч кевытыште чыла клейым налын пытареныт. Тылеч вара ял кевытыш ик ганат клейым ышт кондо.