+18 °С
Облачно
Илыш пасу
10 Сентября , 05:55
Пашаж дене чапланен
Кульчубай ялыште илыше Лидия Яманаева уло илышыжым йӧратыме пашалан пӧлеклен. Тудо 1949 ий 15 апрельыште Кугу Ачамланде сарын ветеранже Яманай Камаевич ден Марзия Салиевнан ешыштышт шочын. Школышто тунеммыж годым спорт дене пеҥгыде кылым кучен. 1969-1971-ше ийлаште Дуван ялозанлык техникумышто зоотехниклан тунемын.
Л.Я. Яманаева. Еш архив гыч налме да авторын фотожо-влак.
«ЧОЛМАН» ГАЗЕТЫМ МАX-ЫШТЕ ЛУДЫНА!
Тыршышан улмыжым, пашалан йÿлен шогымыжым «Первомайский» колхозышто практикым эртымыж годымак ужын шуктеныт. Колхоз председатель П.Ш. Шамратов тышкак пашаш толаш договорым кучыктен колтен. Тунем лекше самырык ÿдырлан вигак тÿҥ зоотехникын пашажым ÿшанен пуэныт. Измар да Кульчубай ушкал, Тынбай сӧсна фермылаште сай паша лектышлан вуйын шоген. Кульчубайыште чыве фермым почмаштат кугу пашам шуктен. Паша кечыже куд шагат эрдене, кеҥежым ныл шагат эрдене тÿҥалын. Тиде пашам вич ий моштен виктарымеке, Лидия Яманаевналан шке ялысе ушкал фермым вуйлаташ ÿшаненыт. Йӧратыме пашажым 2002 ий, колхоз-влак шолдыргымо жап марте, шуктен. Кумло ик ий ойырен налме пашажлан ÿшанле кодын, уло моштымашыжым, жапшым кучылтын, ялозанлык пашаште сай лектыш лийже манын тыршен.
Л. Яманаева (ончыл радамыште) техникумысо спортсмен-влак коклаште кубокым кучен шинча. 1970 ий.
Лагерьыш ушкалым лӱшташ каяш погыненыт. Л. Яманаева бидон воктене шинча, 1979 ий.
Лагерьыште. Лидия Яманаева пурла гыч кумшо. 1979 ий.
«Тунамсе жап гыч мо ушешда келге кышам коден?» манын йодмемлан Лидия Яманаевна тыгайрак вашмутым пуыш: «Пашам чонемлан келшен, вольыкымат йӧратем, сандене чылажымат лийже манын шукташ тыршенам. Пашам куштылемдаш колхоз М-106 мотоциклымат налын пуэн ыле, но тулгайык гай Орлик имнемым тачат порын шарнен илем. Тынбай сӧсна фермыште республикысе семинарын эртарыме, Измар фермылан «племенной» лÿмым пуымо, Кульчубай фермын соцтаҥасымашлаште эре ончылно лиймыже да сортым ончымаште районышто эн ончыч шӱдӧ процентан кӱкшытыш шумыжо ушеш келге кышам коденыт. Коллективыште келшен, икте-весе дене каҥашен пашам ыштенна, привес, шӧр продуктивность лийже манын тыршенна. Пашаште порядкым кучаш тыршенам. Кажне эрдене вич минуташ погынымашым эртаренам. Икмыняр еҥан советым чумырен, паша лектышым, дисциплиным каҥашенна. Туныктымашымат организоватленна, идалыклан ик гана классностьлан экзаменым кученна. Коллективыште мыйым ик мут гычак умыленыт, каласыдеак, шке пашаштым паленыт. Пайремжымат пайрем семын эртараш тыршенна. Ӱстембалнем эре журнал лийын, тушко чылажымат возен миенам. Тылзаш, идалыкаш, вич ияш лектышым таҥастарен шогенам, осеменаторын пашажым акленам. Воктенем пашам йӧратыше еҥ-влак тыршеныт, санденак паша лектышнат куандарен. Доярка-влак кокла гыч Онисия Моллакаевам, Надежда Шакировам, Зоя Сайрановам, Оля Байгузинам палемден кодымо шуэш. Тунамсе колхоз илыш, пашам ыштыме жап гыч поро шарнымаш-влак гына ушышто пӧрдыт».
Л. Яманаева аваже-ачаже да родо-шочшыжо-влак коклаште (шола гыч кокымшо шога). 1996 ий.
Лидия Яманаева. 1983 ий.
Ферме воктене. Л. Яманаева шола гыч икымше шога. 1982 ий.
Чорай кыдалаш школышто тунемме годым. 1967 ий. Л. Яманаева ончыл радамыште пурла гыч кумшо шинча.
Л.Я. Яманаева тыршен пашам ыштымыж дене кугу пагалымашым сулен. Тудын нерген мемнан кундемыште палыдыме еҥжат уке, очыни. Фотосӱретше эре районысо, колхозысо Чап оҥаште кечен, шуко Чап грамот да тауштымо серыш дене палемдалтын, пашан ветеранже улеш.
Л. Яманаева Дуван ялозанлык техникумышто тунеммыж годым ече таҥасымаште сеҥен. 1971 ий.
Лидия Яманаевнан вес ойыртемалтше койышыжо - ече спортым да куштылго атлетикым йӧратымаш. Чорай школын тренерже Денис Тимиркаевын воспитанницыже школышто тунеммыж годымак ик гана веле огыл районын чапшым арален, эре сеҥыше-влак коклаште лийын. Дуван техникумышто тунеммыж годым Ижевск, Троицк, Сыктывкар олалаште тÿрлӧ таҥасымашлаште лийын да техникумын ик эн сай ечызыжлан, куржталшыжлан шотлалтын. Тидын нерген еш архивыште аралалтше ятыр Чап грамот, фотографий-влак ойлат. Варажымат, районышто эртарыме ик таҥасымаш дечат ӧрдыжеш кодын огыл. Шуко гана паша коллектив-влак коклаште эртарыме районысо, республикысе таҥасымашлаште вийжым терген да сай результатым ончыктен. Ийготлан, тазалыклан кӧра кызыт спорт дене ончычсо гай таҥым кучен огеш керт гынат, телевизор дене биатлон але ече таҥасымашым ончаш пеш йӧрата.
Сулен налме канышыш лекмеке, Л. Яманаева ачажлан мӱкшым ончаш полшен. 2000 ий.
«Ече дене коштмаш - тиде мыйын хобби. А пашам йӧратыме койыш ачам деч куснен. Тудо шуко пашалан мастар лийын, чылажымат мучаш марте шуктен ыштен». Теве тыгай иктешлымашым ыштыш кундемнан пагалыме еҥже. «Паша айдемым чапландара», - ойлат калыкыште. Тиде калыкмут Лидия Яманаевналан пӱтынек келшен толеш.
