+25 °С
Облачно
Илыш пасу
27 Июля , 05:04
«Шольымын ватыже лият»
Тиде кодшо курымын кумлымшо ийлаже мучаште лийын. Мыйын кугезе кочамын икшывыже шуко улмаш. Кокымшо Шамшет эргыжат ныл эргым ончен куштен. Кугу сар деч ончыч Шамшет кочам кок эргыжлан мужырым муын: икымше эргыже Краснокам район Пураялын чевержым, Окчайым, кокымшыжо Дӧртыльӧ район Аргыш гыч Камал Иштубаевнам марлан налыныт.
И. Губаевын фотожо.
«ЧОЛМАН» ГАЗЕТЫМ МАX-ЫШТЕ ЛУДЫНА!
Жап эрта. Кумшо эргат кугем шуэш. Но тыште ик «но» лектеш. Тудо рвезыж годым ала кызамык дене, ала моло чер дене черланен улмашат, тӱсешыже шедыра пале-влак кодыныт. Тидлан кӧра пелашым муаш йӧсырак лийын. Могай ӱдырын шедыра шӱрган качылан марлан лекмыже шуэш? Но ешым чумыраш кӱлеш. Мытрий тыш мия, туш мия - ӱдыр-влак марлан огыт тол.
Тыгай ойгыжым кок шочмо изажлан ойла. А изаже пеш мотор улмаш, мутланат кӱсеныш пурен огыл.
- Мытрий шольо! Мыйын ик шонымаш уло. Чыла каласымем гай лиеш, - манеш тудо шольыжлан. - Только мыйын мутемым колышт. Мом кӱштем, тудым ыште.
Тыге корнышт Илиш район Марин (ожсо Чуй-Атась) ялыш савыралеш. Теве качымарий ден кучыржо самырык ӱдырын ешышкыже миен пурат. Аполлон гай мотор качымарий (Ме вет чылан моторым йӧратена.) 17-18 ияш гына мӧр саска гай ӱдырын шӱмжылан чот келшен шинчеш. Ӱдыр вигак марлан лекташ кӧна да толшо каче дене имне терыш шинчын кая…
Имне Марин ял курыкым вола, Виче эҥерым лектеш. Но трук кучыр сапым шупшылеш, имне кудалмыжым чарна. Качымарий ӱдыр велыш савырна. «Пайсуло, мыйын ешем уло, пӧртыштӧ ватем вуча. А тый шольымын ватыже лият», - шыманрак пелешта. Каласа да кучыр олмыш шинчеш, а шольыжо - самырык ӱдыр воктек.
* * *
Тиде историйым кокам ойлен ыле.
- А молан мӧҥгеш шыч пӧртыл, кокай? Телымсе Вичым ошкыл лекташ да Марин ял курыкым гына кӱзаш кӱлеш лийын вет, - йодым тудын деч.
- Эй, эргым… (Тунам ава деч кугурак вате-влак эрге але ӱдыр-влакым «эргым але ӱдырем» маныт ыле.) Ӱдырын чапше тунам могай ыле вара? Марий орва гыч волен кодын маныт ыле вет. Тидым шоналтышымат, кушко наҥгаят, тушко кайышым.
Пуйырымашым ондалаш ок лий, маныт. Качымарий лийын мийыше паваемат Кугу сарын тулышкыжо логалын, Ржевско-Вяземский операцийыште кредалын. Тунам куд шӱдӧ тӱжем салтак пленыш логалын. Коклаштышт - мыйын паваемат. Тудым Саласпилс концлагерьыш колтеныт. Тушанак колен.
Мытрий павайымат сарын тулжо йӱлалтен - ош финн-влак дене кучедалме годым вуй лепше сусырген.
Мытрий павай ден кокай кок йочам ончен кугемденыт. Нунын уныкашт кызыт Нефтекамскыште, Крымсарайыште, Ярмияште, Красноуфимскыште, Ижевскыште да моло вере илат.
