Кидысе техникыже ӱшанле йолташ лийын

Шаран район изи гынат, шочмо-кушмо элнам чапландарыше лӱмлӧ еҥ-влакна ятыр улыт. Нунын кокла гыч иктыже - Усола ялын эргыже Аркадий ИСЛАМОВ.

Аркадий Исламов. Авторын фотожо-влак.Аркадий Исламов. Авторын фотожо-влак.
Аркадий Исламов. Авторын фотожо-влак.

Аркадий Исламгулович 1938 ий 25 сентябрьыште Усола ялыште тыглай кресаньык ешеш шочын. Ачаже сарыште фашист ваштареш кредалын, аваже шкетын вич икшывым ончен. Рвезе изи улмыж годымак мландыште тыршыме пашалан акым пален. Сар деч вара жап пеш неле лийын, туге гынат Аркадий чыла нелым чытен, илыш кугорныш шогалын да ӱшанлын, пеҥгыде шонымаш дене нелылыкым сеҥен, ончыко каен. Усола школышто 1951 ийыште шым классым тунем лектын да ялыште тӱрлӧ пашаш коштын. 1959 ийыште Бакалысе механизаций училищыште трактористлан тунем лектын. Лӱддымӧ рвезе Совет Ушемын тӱрлӧ кундемжым коштын савырнен. Таджикистаныште - бульдозерист, Казахстаныште - кӱртньыгорно пашаеҥ, вара Шаран район Писарево ялыште трактористлан ыштен. 

Умбакыже 32 ий ешыж дене Томск областьысе Стрежевой олаште иленыт. «Томскнефтестрой» организацийыште павай 10 ий трактористлан тыршен. Техникым сайын пален, садлан трактор тудлан ӱшанле йолташ лийын. «8 шагат эр гыч 10 шагат кас марте пашам ышталтын. Шукыж годым трактор дене купышто, тайгаште кошташ пернен, южгунам пеш неле жап-влакат лиеденыт. Пудыргышо тракторым паша верыштак олмыкташ кӱлын. Тайгаште корно уке - кӱлеш запчастьым вертолет дене конден кудалтат ыле. Кеҥежым эн чотшо ӱвырам чыташ логалын», - рвезе жапшым шарнен ойла павай. Умбакыже 22 ий «Томскнефть», «Восточная нефтяная компания» объединенийыште 6-шо разрядан слесарьлан тыршен. Чыла ӱшаныме пашам жапыштыже да чын шукташ тыршен, садланак тудлан «Мастер на все руки» удостоверенийым кучыктеныт, а коллективыште, пагален, «профессор» маныныт. Мастар еҥ тынар ийлан шке кидше дене пеш шуко тракторым, машинам да моло техникым поген. 

Пашам йӧратымыжлан, тыршен ыштымыжлан Аркадий Исламовым ятыр награда дене палемденыт, тиде «Ветеран труда» (1987 ий); «За освоение недр и развитие нефтегазового комплекса Западной Сибири» (1989 ий) медаль-влак; «За заслуги в развитии нефтяной и нефтеперерабатывающей промышленности», «Почетный нефтяник», «За заслуги перед городом Стрежевым», «Победитель Социалистического труда» (1980) нагрудный знак-влак, «Ударник Коммунистического труда» званий (1981 ий); «Мастер «Золотые Руки» удостоверений (2003 ий). Стрежевой олаште тудын фотожым Чап оҥаш вераҥденыт, шуко гана санаторийыште канаш тугок путевкым пуэныт. «Пашаште эре ончылно лийынам. Тидлан кӧра путёвко дене Шем теҥыз воктек, шкенан республикысе «Сосновый бор», «Янган-Тау» санаторийлаш канаш миенна», - каласкала Аркадий павай.

1961 ийыште тудо Сокто ял гыч Зина лӱман мотор ӱдырым марлан налын. 64 ий вате-марий пырля иленыт, кум ӱдырым ончен куштеныт. Икшыве-влак элнан тӱрлӧ олалаштыже илат да пашам ыштат: Наташа - Калининградыште, Лариса - Стрежевой олаште, Светлана - Новосибирскыште. Чаманен каласыман, 2025 ийыште Зина пелашыже ош тӱня дене чеверласен.

Пенсийыш лекмеке, 2004 ийыште Зина ден Аркадий шочмо кундемыш пӧртылыныт. Шараныште пӧртым налыныт, тений май тылзыште тыште илымыжлан 22 ий темеш.

Аркадий Исламгулович сулен налме канышыште улеш гынат, пӧртыштӧ ок шинче. Кызытат шкеак машинам вӱда, Усола ерыш, Алман пӱяш, водохранилищыш колым кучаш коштеш. Кеҥежым пакчаштыже пареҥгым, кешырым, шоганым ончен кушта, а тӱрлӧ емыжан пушеҥгыже, йошкар ден шем шоптыржо, эҥыжше пешат шуко. Кеҥежым пакчаштыже ик шӱкымат от му. Кузе чыла шуэш, ӧрат веле. Телымат яра шинчымыже ок шу. Тений лум пеш шуко лие, а тудын кудывечыштыже лум пуйто лийынат огыл - эркын-эркын издер дене уремыш шӱдырен пытарен. «Тарванылмаш - тиде илыш», - шыргыжал пелешта Аркадий павай. 

Ялыште шочын-кушшо айдеме паша деч посна илен ок керт манын, таклан огыл ойлат. Эр ӱжара дене йолӱмбак шогалын, кас пычкемыш дене веле каналташ шинчеш. Шкет ила гынат, пӧртыштыжӧ шокшо, арулык шижалтеш, чылажат шке верыштыже. Шоҥго павай сурт-оралте кокласе чыла сомылым шкеак ворандара. Шаран селаштак илыше Людмила кок шочмо шӱжарже тудлан полшаш коштеш. 

Теве тыгай уста павай ила Шараныште. Эн тӱҥжӧ - тудлан тумо гай пеҥгыде тазалыкым тыланыме шуэш. Илыш корныжо кызытсе самырык тукымлан - кугу пример.

Автор:Г. АХМЕТШИНА. Шаран район.
Читайте нас