Cуапле пашажым пагалат

Роза изинек чолга лийын кушкын. Школышто тыршен тунемын, тӱрлӧ мероприятийлаште вийжым терген, мураш-кушташ йӧратен. Йӧратыме туныктышыжо О.Д. Еруслановам, класс вуйлатышыже А.А. Александровым тачат порын шарналта. Тудо ийлаште школым Тымбай ялын шочшыжо А.Ш. Шамшиев вуйлатен. 

1968 ийыште, школым тунем лекмек, Роза Убаева Уфасе Башкир кугыжаныш институтын терапевтический отделенийышкыже тунемаш пурен. «Тӱҥалтыш жапыште тунемаш неле ыле, - шарналта Роза Ивановна. - Кум ий чытенак-чытышым, а нылымше ийжылан институтысо илышлан кӧнен шуым. Тунемашат куштылгырак лие». 

Ӱдырым медицина корным ойырен налаш аваже таратен. Тудо Розам 8-ше класс деч варак Бирск медучилищыш тунемаш колтынеже улмаш, но тунам ӱдыр келшен огыл. А 10-шо класс деч вара шонымашыже вашталтын да садак тиде корнымак ойырен налын.

Роза Ивановна Башкир кугыжаныш медицина институтым 1974 ийыште тунем лектын. Дипломым налмек, шочмо кундемыш пӧртылын да идалык ончыч гына почмо Чорай участковый больницыш пашаш тӱҥалын. Тунам тӱҥ врачлан А.Н. Николаев ыштен. Больницым чоҥымо историйымат шарналташ уто огыл. Тудым чоҥаш Ленин, Калинин, Мичурин, Аптыкаев лӱмеш да «Первомайский» колхоз-влак оксам пуэныт. Тыге Кульчубай ял воктен верланыше больницым у зданийыш кусареныт (Ончычсо олмыштыжо кызыт «Старт» физкультур да тазартыме лагерь верланен). Чорай участковый больницын пашаеҥже-влак 13 тӱжем утла еҥын тазалыкшым эскереныт, тушто икганаште 50 еҥ эмлалт кертын.

Роза Ивановна ӱмыржӧ мучко терапевтлан ыштен, но жапыштыже хирургын, акушер-гинекологын пашаштымат шукташ логалын. Ятыр гана донор семын вӱржым пуэн. Илыш пелашыже Олег Иванович Шаймарданов денат Чорай больницыштак палыме лийын. Ардаш рвезат медицина пашаеҥ лийын да туштак пашам ыштен. Нуно 1976 ийыште мужыраҥыныт, тений 3 июльышто шӧртньӧ сӱаныштым палемдат. Шаймардановмыт кок икшывым ончен куштеныт. Кугурак Леонард эргышт Уфаште ила, Ульяна ӱдырышт Бирскыште «вожаҥын», тудат ача-аважын корныштымак тошка - медсестралан пашам ышта. 

Чорай кундемыште Роза Ивановнам чылан палат да пагалат, пашажым пеш порын аклат. Тудо ятыр еҥым эмлен, иктылан эм дене, ала-кудыжлан поро каҥашыж дене полшен, южыштлан, можыч, ӱшандарыше шомакшак йол ӱмбак шогалаш полшен.

«Специальностьым ме ойырен огына нал, тудо мемнам ойыра, - ойла кугу опытан врач. - Тӱҥжӧ - шонен пыштымым шуктен толаш да граждан порыс нерген мондаш огыл. Паша лектыш, еҥ-влакын пагалымышт, тауштен ойлымышт, конешне, эре кумылым нӧлтат. 

Тыгай годым умылет - илышым арам илен эртарен отыл, поро пашат нигунам ок мондалт». 

Роза Шаймарданова нерген тудын ик пациентше, Кугу Ачамланде сарын ветеранже Каникей Камиланов тыге ойлен: «Роза Ивановна ондак, шыргыжалын, поро шомакше дене, вара гына эм дене эмла». Чорай больницыште пашам ыштымыж годым коклан авамымат туддек намияш логалын. Уфашке эмлалташ колташ йӧн лийын гынат, эре торешланен, «Мый Роза Ивановна дене эмлалтам, тудо эн сай эмлызе» манын.

Роза Ивановна эре эмлыме у йӧн-влакым пален налаш да пашаштыже кучылташ, шинчымашыжым пойдарен шогаш тыршен. Еҥым эмлыме дене гына серлаген огыл, таза илыш-йӱлам кучашат таратен. Пашам ыштыме ийлаштыже ятыр еҥым тырындарен. Шукышт кызытат шкеныштым, лишыл еҥыштым але родо-шочшыштым йол ӱмбак шогалтымыжлан тауштен илат.  

Р.И. Шаймарданован паша опытшым Башкортостан Республикысе Здравоохранений министерствын медицина советше текшырен да эмлыме пашажым кӱкшын аклен. Врач-терапевтым ик гана гына огыл БР-се Мишкан рӱдӧ район больницын чап кагазше да тауштымашыж дене палемденыт. Тудо тыгак мер пашаланат жапым муын. Пашажым аклен, ятыр гана Мишкан район администрацийын да Советын чап кагазышт дене палемденыт. А 2016 ийыште «Мишкан районын почетный гражданинже» лӱмым пуэныт.

Кызыт Роза Ивановна сулен налме канышыште улеш. Суртыштыжо тӱрлӧ сомылым ыштылеш, икшывыже ден уныкаже-влакын унала толмыштым вуча. Иктаж-кӧ каҥашым йодын мия гын, тудланат полшаш тырша.

Роза Ивановнам эртыше юбилейже дене алал кумылын саламлена да кужу деч кужу ӱмырым, тазалыкым, пиалым тыланена. Олег Иванович дене ешым чумырымыштлан кеҥежым 50 ий темме пайремымат - шӧртньӧ сӱаныштым - родо-шочшышт да лишыл еҥышт дене пырля йомартлын гына эртарен колташ пуйырыжо.