«СУРТ ДЕНЕ КЕЛШАШ ТӰҤАЛЫТ», -

25 мужыр шинча Анжелика Владимировнам тӱткын эскера. Икымше туныктышыштым нуно ӱмыреш шарнаш тӱҥалыт. Кызыт Печора оласе 3-шо школын 1-ше «Б» классыштыже тунемше ӱдыр-рвезе-влак «А те мыланна «визытаным» шындылаш тӱҥалыда?» манын йодыштмым чарненыт да раш палат: ончыкыжым эн сай отметкымат сулат, но тидлан вий шутымо семын чот тыршыман, тӱткӧ лийман.

А.В. Салимянова, тунемшыже-влакын тӱткышыштым тӱрыснек кучен, урокым вӱда. Мыйын школыш мийымем годым математика кая ыле, перемен деч вара возаш туныктымо урок тӱҥале. Икымше классыште тунемше-влаклан шинчымашым изин-изин, ушешышт шыҥдарен кертме семын ешарен толыт. Изишак «пашам ыштен» налмек, пырля каналтат. «Российын школжо» программа комплексно туныкташ, кӱлешан шинчымашым налаш йӧным пуа. Но тидлан жап кӱлеш, вет икымше класс - эше икымше ошкыл веле, ончыкыжо руш йылме денат, математика да моло предмет-влак денат келгырак шинчымашым налыт. Ныл ийжым шинчымаш тӱням икымше туныктышышт дене пырля шымлат.

Анжелика Владимировналанат 1-ше «Б» классше шке ешыж гаяк. Тиде изи коллективысе йоча-влак коклаштат ешысе гаяк сай кыл лийже манын шона. Шуко икшыван, кугу чытышан ава улмыжлан да икшыве-влакым йӧратымыжлан кӧра тунемшыже-влакын чонышкышт пеш вашке корным муын кертын. Тудлан шке ӱдырыштым, эргыштым ӱшаныше ача-ава-влакат тидым ужыт да шижыт. Нуно туныктышо дене эреак кылым кучен шогат: каҥашат, йодыштыт, коктеланат, шке йодышыштлан вашмутым кычалыт да верештыт. Кузе эше вес семын? Вет туныктымаш - тиде школын да ешын чумыр пашашт.

Тыште шкешотан изирак секретат уло, манаш лиеш. Анжелика Владимировнан да 1-ше «Б» классын Печора оласе 3-шо школышто вашлиймышт пӱрымаш гына огыл, Коми Республикыште шот дене радамлыме «Земский туныктышо» программым илышыш шыҥдарымын лектышыже. А.В. Салимяновалан «Земский туныктышо» конкурсышто тудын кандидатурыжым ойырен налме нерген кеҥежымак шижтареныт. Тыге нуно еш дене Башкирий гыч йӱдвел кундемыште верланыше Печорыш куснен толыныт. 

Кызыт Салимяновмытын кугурак эргышт ден ӱдырышт оласе ик эн сай школышто тунемыт, кок изи ӱдырыштым школ лишне верланыше йочасадыш кондыштарат. Еш оза ончычсылак Усинскыште пашам ышта, но ынде чӱчкыдынрак ешыж пелен лийын кертеш.

«Земский туныктышо» программа тыланда мо дене келшыш?» манын йодмемлан Анжелика Владимировна, чылажымат шонкален-вискален, икшыве-влак ачашт пелен лийышт манын, лӱмынак тыгай корным ойырен налмым палемдыш. А программыш ушнымаш окса полыш дене гына огыл (вич ийлан ыштыме договор почеш туныктышылан 1 млн теҥгем тӱлат), шке суртым чумырымо денат пайдале. Август мучко Салимяновмыт нунылан ойырымо кум пӧлеман пачерым шкаланышт илаш йӧнештареныт. Эше тидыжат пеш йӧнан - школат, йочасадат пӧртышт деч тораште огыл верланеныт.

Школ коллектив земский туныктышым сайын вашлийын. Директор Элла Николаевна Копыльцоват, тудлан у верыште пашам ышташ тӱҥалаш куштылго лийже манын, чыла шотыштат полшен шога. 

Печора олаште самырык еш-влаклан илаш да шинчымашыштым, моштымашыштым пойдараш, усталыкыштым вияҥдаш, спортышто шуаралташ чыла йӧн уло. Салимяновмытын кугурак икшывышт-влак вигак шкаланышт келшыше кружок-влакым ойырен налыныт. Анжелика Владимировна «Сударушка» вокальный ансамбльыш ушнен, вет тудо шочмо кундемыштыжат ансамбльыште мурен да тӱрлӧ мастарлык конкурслаште вийжым терген, ончыл верлам наледен. Уста еҥ-влакым Печорыштат аклат. Икманаш, Салимяновмыт да Печорышто илыше-влак сурт дене келшаш тӱҥалыт. Уже келшат!

Вера ВОЛЫНСКАЯ. («Печорское время» газет гыч, 38 №, 2025 ий 4 октябрь).