Кеч-мо гынат, пырыс суртышто курымла дене айдеме пелен ила да шукертак пуйто ешын ужашышкыже савырнен. Нунынат, мемнан семынак, шке койышышт, кумылышт, йӧратыме лукышт, кочкышышт. Ялыште нуным тӱҥ шотышто колям лӱдыктылаш, а шоҥгыракше але шкет еҥже йолташ семын ашнат гын, олалаште пачерым сӧрастарыше декоративный арвер, пӧртын озаже, пырысигыжым йочалан чонан модыш семын кучат.
Пырыс озажлан ӱшанле улеш: ик еҥ деке тунеммеке, кужу жап пеленже ила. Тиде жапыште лӱмжымат «умылаш», йодмымат «шукташ» тунем шуэш. А эше тудо верым, айдемым сай шарна. Илышыште «Кеҥежым пырыснам шочшо-влаклан воктенсе ялышкак намиен коденна ыле. Огыда ӱшане: тушечын, корным муын, пасу гоч мӧҥгӧ пӧртыльӧ вет» ойлымымат колаш логалын.
Ученый-влак, пырысым шымлен, оҥай иктешлымашке шуыныт:
Пырыс илышыжын 70 процент жапшым мален эртара, 30 процентшым - шкенжым мушкеш, пунжым эрыкта.
Мырлымашыже шкем сайын шижмашым палдара, эше лыпланашышт полша.
Пырыс 12-15 ий ила, южыжо 20 ий деч утларакат илен кертеш. Тӱняште эн шоҥго пырыс 38 ий илен.
Пырыс шӱдӧ тӱрлӧ йӱкым ойырен мошта.
Тӱняште эн неле пырыс 21,3 килограмман лийын.
Шинчаже пешат пӱсӧ: пычкемышыште айдеме деч куд пачаш сайрак ужеш.
Египетыште пырыс шнуй вольыклан, айдемым осал шӱлыш деч аралышылан шотлалтын.
Пырысын «эмоциональный интеллектше» виян - тудо куаным, ойгым, шкет улмым да моло шижмашым «умылен» кертеш.