Все новости
Айдеме да пӱртӱс
5 Ага 2025, 19:01

Пайдале шӱкшудо

«Эмлен кертдыме кушкыл уке. Кушкыл эмлен кертдыме чер уке». Авиценна (Ибн Сина). Шошым пӱртӱс куанен уэмеш. Айдемынат, шошо южым шӱлалтен, тӱрлӧ кайык мурым колыштын, чонжо куана. Ужар нӧргӧ пырчым ужын шоналтет: «Кузе тыгай изи пырче, йӱштым чытен, вийым поген, кугу кушкылыш савырна, тудым нимогай вий сеҥен ок керт. Ала меат, тыгай кушкылын вийжым налын, пеҥгыдырак лийын кертына?» Ожно мыйын Аниса ковамын ӱстелыштыже шошым эре тувыртымо нуж, нужан да полдыранан шӱрӧ, нуж когыльо лиеш ыле. Тудым шарналтен, мыят нужан шӱрым шолташ тыршем. Эше пешак шӧршудо салатым йӧратем. Теве каныш кече-влакымат витаминаныш савыраш тыршышым.

Нине шудо-влак дене эмлалташ шонымо годым врач деч каҥашым йодса.
Нине шудо-влак дене эмлалташ шонымо годым врач деч каҥашым йодса.

Нуж шӱрӧ

Нуж шӱрым тӱрлӧ семын шолташ лиеш. Южо еҥ тудым муно да ӱмбал дене тувырта. Ковам тушко эше торыкым ушен. А мый школышто тунемме годымак ала-могай газетыште тыгай рецептым муынам ыле.

Нужым поген, тӱрлӧ шӱк деч ойырыман, йӱштӧ вӱдеш мушман. Вара, тыгыдын тӱен, уэш йӱштӧ вӱд дене шӱалтыман да чот гына пунчалман.

Тиде жапыште лемлан вӱдым шолташ шындыман, тушко пареҥгым, кешырым пыштыман. Шолаш пурымек, ямдылыме нужым ешараш кӱлеш. Ик жап гыч шӧрым пыштыман. Мучашлан ужар шоган ден укропым, шинчалым ӱстарыман. Ну, умбакыже, шӱрым тарелкыш волтен, кугу совла дене ӱмбалым ешарен, лайыкын шинчын, тамлен кочман.

Шӧршудо салат

Иктаж 200 грамм наре шӧршудым (одуванчикым) поген, шӱк деч ойырыман, йӱштӧ вӱдеш шӱалтыман. Вара тудым шинчалан йӱштӧ вӱдыштӧ пел шагат наре кучыман да тӱен пунчалман (А мый тыгыдын тӱем да, йӱштӧ вӱдым ӱстарен, шӱалтен пунчалам гына). Тушко 2 муным, 1 киярым, ужар шоганым, укропым, шинчалым ешарыман. Ӱмбалым але майонезым пыштен пудыратыман.

Пунчалме нуж вӱдым арам ом ыште. Тудым ӱпым шӱалташ кучылташ, ӱяҥдыш олмеш пеледышыш шаваш лиеш.

Нуж вӱрым сайын эрыкта, аллергийым эмла. Тыгай вӱдым йӱашат лиеш, но тудо вӱрым чот нугыдемда, садлан шекланенрак кучылтман.

Шӧршудын вожшат, шудыжат, пеледышыжат пайдале. Вожшо сакыр диабетым эмла, шудыжо мокш ден пагар йымалсе тулан (поджелудочный железалан) пайдале. Пеледыш мӱйжӧ кокырымо годым полша, спирт але тройной одеколон дене шындыме настойкыжо пулыш корштымо годым пайдале.

Эше ик виян шӱкшудо - лопшудо

Лышташыжын сокшо киста ден полипым эмла. Лышташыжым пулыш, шылыж корштымо верыш пидман. Кеҥежым пашам ыштыме годым йолчиемыш пышташ гын, йол огеш нойо. Варикоз годым вӱргорныш пыштен пидаш пайдале.

Лопшудын вожшо сакыр диабет годым полша. Ожно ӱдыр-влак, ӱпышт кужу лийже манын, вожшым шолтен, вӱдшӧ дене шӱалтеныт. Тыгак лопшудо вож ӱйым ӱпым нугыдемдаш да пеҥгыдемдаш кучылтыт.

Теве тыгай пайдале шӱкшудо йырна кушкеш. Ме тудын дене кучедалына, а тудо мыланна кугу полыш улмаш, кучылт гына мошто. Но чыла сай, кунам тудым мерыж дене гына кучылтыт. Чылалан пеҥгыде тазалыкым тыланем!

Автор: В. ЗАЙЦЕВА. Бирск район.
Читайте нас