Кушко ме каена?

Кодший кеҥежым ик кастене нылымше классыш тунемаш вончышо уныкам модын тольо. Тӱсшӧ шӱлыкан. Воктекем шинче да ойла: «Кочай! Шкем дене мом ышташ лиеш? Мом тугаш? Тольык ынже коршто. Але могай чер дене черланаш лиеш?» «Молан, уныкам?» - ӧрын йодым. «Армийыш каяш огыл манын: черле да инвалид-влакым армийыш огыт нал». - «Кӧ тыге ойла?» «Йолташем-влак», - лие вашмут. «Чыланат?» - «Кугыракышт чыланат». Ӧрым гынат, уныкамлан чыла умылтараш тыршышым… 

Школлаште вожатый, пионер да «Самырык гвардий» ушем-влак улыт. Кажне администрацийыште образований, тӱвыра, спорт да самырык-влак шотышто пӧлка-влак пашам ыштат. Но нуно семинарым, презентацийым, фото- да видеоотчетым гына йӧратат, очыни! 

Элыште лекше ик газетыште тыгай оҥай историйым лудым: «Российыште 2022 ийыште 13-18 ияш йоча гыч 5 миллион 800 тӱжемже спорт дене заниматла. Тыгай отчетым Спорт министерство колтен». А Шотлышо палата мемнан элыште тыгай ийготан 5 миллион 400 тӱжем рвезым гына муын. Теве тыге, йолташ-влак. 

Кажне самырык ешын - ипотека, кредит. Тичмаш ешыште шуко ача, йӱдвел мландыш вахта дене коштын, пашам ышта. Ожсо тукым кыл вич ийлан «вичкыжемын»: кажне кова, коча пенсийыш вич ийлан варарак лектеш. Тидлан кӧра уныкаштым пешыжак туныктен огыт керт. Йоча-влакым нимогай патриотизм шӱлышеш ончен куштымаш (воспитаний) уке. Кажне селаште, ялыште обелиск шога, мемориальный оҥа-влакым вераҥдыме. Школыш коштшо йоча-влак деч «Тыште тендан кугезыда-влак улыт. Кӧ нуно - ончыктыза» манын йодынам ыле. Иктат ок пале. Нунылан тиде чыла абстрактный понятий… Неужели ме, ава-ача да кова-коча-влак, эргына да уныкана-влак шкеныштым эмгатымыштым вучена?  

Эх, пеш шагал улыт Константин Максимович гай кугу буква дене возымо ПЕДАГОГ-влак. К.М. Иляев Дӧртыльӧ районысо Маядык ялыште туныктышо ешеш шочын да педагог династийым шуя. Мемнан школышто туныктымыж годым тудын деч йодынам ыле: «Максимыч, урок-влакым эртаренат. Ынде тылат канаш, эрласе уроклан ямдылалташ кӱлеш. Молан шке жапыштетат эре йоча-влак дене улат?» «Генрик чӱчӱ! Мыйын профессий тугай. Мый «шаляй-валяй» коштшо-влакым ом йӧрате. Йоча-влак чын корныш тошкалышт манын тыршем. Кажныже шке жапшым аклен моштыжо. Йоча-влак шкеныштым арален кертышт. Шкеныштым аралаш тунемыт гын, мемнамат аралаш тӱҥалыт», - вашештыш тудо. Йоча-влакым спортлан шӱмаҥдыш, акробатика элемент-влакымат туныкта ыле. Кӧ вашке тунем шуэш, кӧ - йӧсынрак. Вашке тунемшыже-влак молылан куратор гай ыльыч. К.М. Иляев кугурак класс гыч спортлан чот шӱмаҥше-влаклан рукопашный бойын элементше-влакымат туныкта ыле. Кеҥежым туныктышын отпускшо 45 кече шуйна. Йоча-влак отпуск гыч лекмыжым «обратный отсчет» дене вучат ыле. Тудын каласен кодымо упражненийже-влакым тунем шогеныт. Константин Максимыч - икте гына, а Россий кугу! Кажне яллан Максимыч гай кугу шӱман еҥ пеш шагал, уке манашат лиеш! 

Кушко ме каена? Ом умыло. Кумдан палыме партий бюджет окса дене чыла вере ыштыме объектыш «Чын паша» («Реальные дела») манме лейблым кода. Тыштат тыгай лейблым кодаш кӱлеш, очыни. Теве мемнан чын пашана тыгай!