Кече гай ыле мемнан Кириллна…

…Эх, кече гай ыле мемнан Кириллна. Кушто Кирилл, тушто илыш шолын. Тудо мемнан шинчаончылнынак кушкын, да изи ялыште вес семын лийынат ок керт. Кирилл нерген ачаже илымыж годымак ойлен: «Мемнан Кирилл вич йоча коклаште йӧршеш ойыртемалтше улеш. Тудын шке гыч чоҥымо илыш планже уло, кушто пелашыже, икшывыже гына огыл, а ме, ава-ачаже, иза-шольыжо, шӱжаржат улына. Пагалымаш, йӧратымаш кумыл чоныштыжо илен да чылаштланат полшен, ончыко вӱден». 

«Мыйын ешын чыла лийшаш: вич йоча, сай пачер, машина, пиалан илыш», -  каласен ыле илымыж годым. «Илаш чот вашкыш Кирилл, - шинчавӱдшым ӱштылын каласыш аваже. - Эше азаж годымак, шым-кандаш тылзашыж годым, яслеш шогалтен кодена, а тудо икмыняр жап гыч мемнан деке нылйолла оралтыш лектеш ыле. Пӧрт покшелан шогалтен кодымо йоча ясле гыч кузе волымым ме умылен кертын огынал. Але вет йолымат налын огыл ыле… 

Икана ачаж дене кухньышто чайым йӱын шинчена, а тушто кычыр-кочыр йӱк шокташ тӱҥале. Ончена: Кириллна ясльым рӱза. Рӱзен-рӱзен, диван тӱрыш кондыш да, пеҥештыл-пеҥештыл, ясле гыч диваныш волыш, тушеч - кӱвар ӱмбаке да нылйолла омса деке кайыш. Шортын шинчен огыл, эре могай-гынат йӧным кычал муын, ончыко каяш тыршен. Школыштат сайын тунемын. Туныктышо-влак Кириллын кеч-момат шонен ыштымыжым палемденыт. 9-ше класс деч вара нефтяной колледжыш тунемаш пурен ыле, но август мучаште «Мылам, вашкерак тунемын, профессийым налаш кӱлеш» манын, сварщиклан тунемаш кайыш.

Тунеммыж годымак Иринам, Крымсарай ӱдырым, икымше йӧратымашыжым вашлие. Ешаҥын,18 ийым темен, ЗАГС-ыште возалтыч да армийыш порысшым шукташ кайыш.

Армийыште служитлымыж годым ӱдырышт, вара эрге уныка да ӱдыр шочыч. Йӧратен тудо шке ешыжым. Нуно пиалан лийышт манын, чыла ыштен. Пашам йӧратен кушкын. Ондак Нефтекамскыште, вара Свердловск олаш куснен, пачерым налыныт. Шочмо ялжым, суртшым, ава-ачажым, иза-шольыжым йӧратен. Ешыж деке чӱчкыдын унала толын коштын, кӱлеш годым полшаш тыршен. «Авай, мемнанат вич йочана лиеш», - ойлен тудо. А СВО тӱҥалмеке, 2024 ий 20 сентябрьыште ачаже, Игорь, контрактым подписатлен, сарыш кайыш, ик арня гыч - Кирилл. Ачажым Свердловск гыч тудо ужатен, вашлийын мутланеныт. 

Арня - лу кече гыч Кириллат, контрактым подписатлен, СВО-ш кайыш. «Эргым, тыйже молан кает?» йодмемлан, шуко ойлыде, «Ачам молан кайыш вара?» - лие вашмутшо. Ноябрь покшелне сареш вуйжым пыштыше ачажым тояш пӧртыльӧ. Мӧҥгеш каен, тылзе гыч нелын сусырген, госпитальыште кужаш эмлалте. Сусыржо йӧршеш тӧрланымеш, эре ялыште пеленем, ешыж дене лияш тыршен.

Отпускшымат, ешыжым конден, ялыштак эртарыш. Уэш сарыш кайышашым пален, ала шучко лийшашым шижын, шуко жап мутланенна. Кириллем, кеч-кунамат пеленем шинчын, изиж годсылак вачешем вуйжым пыштен, ӧндалын ойлен: «Авай, мый садак илыше кодам, пӧртылам. Кок йолде кодам гынат, нушкын гынат пӧртыл пурем!»

Илыш вет тугай: айдеме шона, а сарын шке законжо, тӱсшӧ. Кириллым вес тӱняш ужатенна гынат, чонем эре вуча. Омса почылтеш, да «Эсен улат, авай» ончычсо гаяк пелештен, пурен шогалшаш гай чучеш. Садак вучем».